هاتون و استاکن (۲۰۰۷) تاثیر شهرت در پیش‌بینی ها را بر روی واکنش سرمایه گذاران به پیش‌بینی های سود توسط مدیریت مورد مطالعه قرار دادند. نتیجه تحقیق آن ها نشان داد زمانی که یک شرکت، در پیش‌بینی سود از شهرت مناسبی برخوردار است، سرمایه گذاران واکنش بیشتری نسبت به پیش‌بینی سود آن ها نشان می‌دهند. درحالی که برای سایر شرکت‌ها این واکنش تا زمان تحقق سود به تاخیرمی افتد. همچنین این تحقیق نشان داد زمانی که شرکت‌ها پیش‌بینی سود بالایی (خبر خیلی مثبت) را ارائه می‌کنند، سرمایه گذاران ذاتا اعتبار کمتری برای این اخبار مثبت قایل هستند، ‌بنابرین‏ واکنش قیمت سهام نسبت ‌به این پیش‌بینی ها کمتر خواهد بود. از نتایج دیگر این تحقیق واکنش بیشتر سرمایه گذاران نسبت به اشتباه در پیش‌بینی اخبار مثبت در مقایسه با اشتباه در پیش‌بینی اخبار منفی و همچنین تاثیر بیشتر پیش‌بینی های میان دوره ای نسبت به پیش‌بینی های سالانه می‌باشد.

 

بنیلوز (۲۰۰۷) در تحقیقی با عنوان “پیش‌بینی های سود توسط مدیریت و انتشار همزمان اخبار سود” نشان داد که پیش‌بینی های کوتاه مدت نزد سرمایه گذاران از اعتبار بیشتری برخوردارند. در عین حال، اخبار مربوط به گذشته عامل مؤثری برای میزان باور پیش‌بینی های آینده می‌باشد. درنهایت زمانی که پیش‌بینی های کوتاه مدت حاوی اخبار منفی است، اعتبار پیش‌بینی های سالانه کاهش می‌یابد.

 

– شین و سوئینن(۱۹۹۸) در تحقیقی با عنوان مدیریت سرمایه در گردش در سودآوری شرکت‌های کشور آمریکا ارتباط بین چرخه تبدیل وجه نقد و سودآوری شرکت‌ها را مورد بررسی قرار داد و ‌به این نتیجه رسید که رابطه معنادار و معکوس بین چرخه تبدیل وجه نقد و سودآوری شرکت‌ها وجود دارد و کاهش اعتبارات تجاری فروش شرکت‌ها را کاهش و در نتیجه سود شرکت‌ها نیز کاهش می‌یابد.

 

– دیلوف(۲۰۰۳) در تحقیقی با عنوان آیا مدیریت سرمایه در گردش بر سودآوری شرکت‌ها تاثیر دارد، رابطه بین دوره وصول مطالبات و موجودی کالا با سودآوری شرکت‌های بلژیک را مورد بررسی قرار داد و ‌به این نتیجه رسید که نوع مدیریت سرمایه در گردش، تاثیر زیادی بر سودآوری شرکت‌های بلژیک دارد. این شرکت ها می‌توانند با کاهش دوره وصول حسابهای دریافتی و موجودی کالا سودآوری و ارزش شرکت را افزایش دهند.

 

– پاداچی (۲۰۰۶ )، در تحقیق خود با موضوع اثر مدیریت سرمایه در گردش بر عملکرد و سودآوری شرکت ها رابطه معنی داری را بین چرخه تبدیل وجه نقد و بازده دارای یها نشان داد. در این تحقیق اجزاء مختلف چرخه

 

1. 1. -Filbek & et al ↑

 

1. 1. -Smit ↑

 

1. 1. -Haten & et al ↑

 

1. 1. -Haten & Skaten ↑

 

1. 1. -King & et al ↑

 

1. 1. -Arif ↑

 

1. 1. -Jolis ↑

 

1. 1. Baienbrig ↑

 

1. 1. -Michasiki ↑

 

1. 1. – Dilaf ↑

 

1. 1. -Dilaf ↑

 

1. 1. -Dnis & Sibelko ↑

 

1. 1. -Decho & et al ↑

 

1. 1. -Batachi ↑

 

1. 1. -Gasman ↑

 

1. 1. -Rahman & Naser ↑

 

1. 1. -Shart & et al ↑

 

1. 1. -Kalis & et al ↑

 

1. 1. -Kmankas ↑

 

1. 1. -Kershet & et al ↑

 

1. 1. -Kamankas ↑

 

1. 1. -Saifert ↑

 

1. 1. -Hamels ↑

 

1. 1. -Fama ↑

 

1. 1. -Kalis & et al ↑

 

1. 1. -Janson ?& Sotnin ↑

 

1. 1. -Ching & et al ↑

 

1. 1. -Diton ↑

 

1. 1. – Cho & ching ↑

 

1. 1. -Sonsmsrcheri ↑

 

1. 1. -Arlano ↑

 

1. 1. -Chen & et al ↑

 

1. 1. -Malin ↑

 

1. 1. -Aelji ↑

 

1. 1. – Ranen & Yar ↑

 

1. 1. – Skiper ↑

 

1. 1. – Ghiler & Deghchao ↑

 

1. 1. – Jensen & Maclin ↑

 

1. 1. – Prayor & Tribo ↑

 

1. 1. – Jordan & Klark ↑

 

1. 1. – Zarovin ↑

 

1. 1. – Noyman & Morjenest ↑

 

1. 1. -Kahen & et al ↑

 

1. 1. – Ji & Kim ↑

 

1. 1. – Alshafi & et al ↑

 

 

در این گفتار سعی شده است که مالکیت درحقوق ایران ازمنظر دیدگاه قانون مدنی و حقوق ‌دانان مورد بررسی ومطالعه قرارگیرد.

 

بند نخست : دیدگاه قانون مدنی ایران

 

باب دوم ‌از کتاب اول قانون مدنی ایران باعنوان «درحقوق مختلفه که برای اشخاص نسبت به اموال حاصل می شود» نام گذاری شده است وماده ۲۹ همان قانون مقرر می‌دارد: «ممکن است اشخاص نسبت به اموال علاقه های ذیل راداراباشند: ۱- مالکیت(اعم ازعین یامنفعت) ؛ ۲- حق انتفاع ؛ ۳- حق ارتفاق به ملک غیر»

 

وماده ۳۰ نیزمی گوید: «هرمالکی نسبت به مایملک خودحق همه گونه تصرف وانتفاع دارد ، مگردرمواردی که قانون استثناکرده باشد.»

 

با توجه به مواد یادشده میتوان گفت که قانون‌گذار ایران ، باکنارگذاشتن سایرنظریات مطروحه درفقه ، به تبعیت ازمکاسب شیخ انصاری ، مالکیت رایک علاقه ویارابطه اعتباری میان مالک ومال دانسته است.

 

ازدیگر سو باملاحظه عنوان باب دوم بایدگفت مالکیت حقی قانونی برای اشخاص است که نسبت به اموال پدید آمده است.

 

بنددوم : دیدگاه حقوق ‌دانان

 

دکترجعفری لنگرودی درخصوص مالکیت ، عناصر ذیل را در کتاب حقوق اموال خود ، نام برده است:

 

1. 1. وجودچیزی درخارج هرچندکه مالیت نداشته باشد.

 

1. 1. به صورت بالفعل اختصاص به شخص(حقیقی یاحقوقی) داشته باشد.

 

1. 1. اصالت دراختصاص(ایشان ‌در یکی دیگر ازآثارخود تصریح دارند که اختصاص ریشه وروح مالکیت است^[۶۷].)

 

1. 1. طبعاً قابل انتقال به غیرویاقابل اتلاف به اراده مالک باشد.

 

1. 1. ازنظرمصارف گوناگون عموم ‌و شمول دارد(محدودیت ندارد)مگردرمواردخاص وطبق قوانین خاص.

 

1. 1. جنبه دوام دارد.

 

1. ازحیث مالکیت ، مالک آن ، استقلال دارد.^[۶۸]

همان‌ طور که پیش ازاین نیز بیان شد ، دکترکاتوزیان نیزدرتعریف خود ازمالکیت اینگونه گفته اند: «مالکیت حقی است دائمی که به موجب آن شخص می‌تواند درحدود قوانین ، تصرف درمالی رابه خوداختصاص دهد وازتمام منافع آن استفاده کند.^[۶۹]»

 

درتعریف بیان شده ‌از طرف‌ ایشان درباره مالکیت ، میتوان حقیقت آن یعنی سلطه(حق) اختصاصی ‌بر مال را برداشت نمود.

 

گفتارچهارم : اوصاف مالکیت

 

قاعده مالکیت درفقه اسلام ، قاعده «تسلیط» است که ازروایات اسلامی وبه خصوص حدیث نبوی «الناس مسلطون علی اموالهم» سرچشمه گرفته است وبه معنای اختیار تام مالک ‌بر مال خویش ‌و سلطه مالکانه اش درتمامی تصرفات مربوط به دارایی خود می‌باشد، که چندنتیجه مهم زیر رادربردارد:

 

1. 1. مطلق بودن کلیه تصرفات مالکانه ؛ ‌به این ‌معنا که مالک هر گونه تصرفی را ‌در ملک خود می‌تواند انجام دهد که این سلطه شامل حق استعمال(استفاده ‌و به‌کارگیری) وحق استثمار(بهره وری ازمنافع) وحق تصرفات حقوقی ومادی درعین ومنافع مال خواهدبود.

 

1. 1. انحصاری بودن مالکیت ؛ که به معنای حق ممانعت دیگران ‌از تصرف دراموال بدون اجازه مالک خواهدبود.

 

1. دائمی بودن حق مالکیت ؛ که به معنای همیشگی ‌و ابدی بودن مالکیت است واینکه مالکیت دراثر مرور زمان ازبین نخواهد رفت.

بااین توضیحات و درادامه به بررسی اوصاف یاد شده خواهیم پرداخت.

 

بند نخست : مطلق بودن

 

همانطورکه پیش تربیان شد ، فقها سلطه راازاجزای سازنده ماهیت مالکیت می دانند ولذا بدیهی است که مطلق بودن قدرت مالک ‌بر مال رابپذیرند ، اماذکراین نکته ضروری است که چون مالکیت دراسلام تحت تأثیرتعلیمات مذهب واخلاق است ، بایداذعان کردکه مالکیت اصیل دراسلام هیچگاه خشونت حقوق روم ‌را نداشته است.^[۷۰] ‌و اطلاق آن همیشه مقیدبه اصول اخلاقی وشرعی بوده است ‌و بعنوان مثال برخلاف آنچه که در حقوق غرب مطرح است ، دراسلام ؛ اتلاف مال حقی شناخته شده نیست واین کارحرام ‌و ممنوع دانسته شده است.یکی ازفقهای معاصر نیز در این مورد می‌گوید : «هیچ دلیلی برجوازتصرف انسان درمالش به صورت دلبخواهی – خلاف شرع وعقل- نداریم^[۷۱].»

 

‌لذا باید گفت درنظام هایی که ‌بر انسان محوری و«اومانیسم» استوارند ، اتلاف اموال دارای ممنوعیت حقوقی واخلاقی نیست واین ‌از مصادیق اختلاف بین«نطام الهی» و «نظام بشری» می‌باشد.^[۷۲]

 

قانون مدنی ایران نیز درماده ۳۰ مقرر می‌دارد: «هرمالکی نسبت به مایملک خود حق همه گونه تصرف وانتفاع داردمگردرمواردی که قانون استثناء کرده باشد.»

 

باید گفت ‌از نگاه قانون مدنی درشناختن این صفت مشکلی نیست ، اماباید توجه داشت همان‌ طور که درماده ۳۰ آن قانون نیزتصریح شده ، درمواردی مانند ماده ۱۳۲ همان قانون محدودیت‌هایی برای مالکیت بیان شده است ودرقوانین مصوب پس ازقانون مدنی نیزمحدودیتهای بسیاری ‌بر مالکیت واردشده است.‌از طرف‌ دیگر درزندگی شهری امروزه وبه خصوص درآپارتمانها ، محدودیتهای زیادی ایجادشده است ودولتها ‌نیز برای حفظ نظم عمومی ومصالح اجتماعی محدودیت‌هایی مثل فروش اجباری اجناس برای کنترل بازاروجلوگیری ازافزایش خودسرانه قیمت‌ها را ‌بر افراد تحمیل می‌کنند.همچنین اصل ۴۰ قانون اساسی ایران تصریح می‌کند که : «هیچ کس نمی تواند اعمال حق خویش راوسیله اضراربه غیریاتجاوزبه منافع عمومی قراردهد.» واین بدان معنا است که حق مالکیت مطلق نیست وتصرف وانتفاع مالک باید محدود به رفتارهای«معقول» و«متعارف» باشدودرحقیقت اصل یادشده به «قاعده لاضرر» که ‌محدود کننده «قاعده تسلیط»است ، اشاره می‌کند.

 

اصل ۴۴ قانون اساسی ایران نیز زمینه تحدیدحق مالکیت ‌را چنین بیان ‌کرده‌است: «مالکیت … تاجایی که بااصول دیگراین فصل مطابق باشدوازمحدوده قوانین اسلام خارج نشود وموجب رشدوتوسعه اقتصادی کشورگردد ‌و مایه زیان جامعه نشود ، موردحمایت قانون جمهوری اسلامی است.»

 

در نتیجه بایدگفت اطلاق حق مالکیت تاجایی محترم است که باقانون تعارض نداشته باشد.

 

بنددوم : انحصاری بودن

 

دروجود این صفت برای مالکیت شکی نیست چراکه نتیجه طبیعی اطلاق اختیارمالک ولزوم رعایت احترام آن ‌از طرف‌ تمام مردم ، انحصاری بودن حق مالکیت است.^[۷۳] درحقیقت معنای انحصاری بودن مالکیت چنان بااطلاق درآمیخته است که جدایی بین آن ها مشکل است ، در این معنا ، مالک حق داردبه تنهایی وبه صورت کامل حقش را اجراکند وهیچکس بدون اذن واجازه اوحق تصرف درمالش ‌را ندارد ، به همین جهت این حق موجب ایجاد بسیاری ازآثارحقوقی نیزشده است.

 

ماده ۳۱ قانون مدنی ایران ، پیرواصل ۱۷ متمم قانون اساسی مشروطیت^[۷۴] که همین مضمون راداشته است مقررمی دارد: « هیچ مالی راازتصرف صاحب آن نمی توان بیرون کردمگربه حکم قانون». در واقع این ماده نتیجه صفت انحصاری بودن مالکیت است و قواعد غصب(مواد۳۰۸ به بعد قانون مدنی)وهمچنین قوانین مربوط به مجازات سرقت و… مندرج درقانون مجازات اسلامی ، همگی درجهت تضمین همین صفت وضع شده اند.

 

اصل ۴۶ قانون اساسی ایران نیز در این خصوص مقرر داشته است: «هرکس مالک حاصل کسب وکارمشروع خویش است…»

 

بر اساس این نظریه، الگوهای تعامل در خانواده در علت شناسی و نگهداری اختلالات روانی در کودکان نقش بسزایی دارند (کار، ۲۰۰۰). در این نظریه هم عوامل ژنتیک و هم عوامل محیطی در تعامل با یکدیگر در بروز مشکلات روان شناختی دخالت دارند. به عبارت دیگر، محیط زندگی آرام و بدون تنش ‌از بروز مشکلات روان شناختی حتی در کودکانی که از نظر ژنتیکی در معرض خطر محسوب می‌شوند، جلوگیری می‌کند (سیموس، ۲۰۰۲).

 

تئوری­های روان شناختی و فیزیولوژیایی مختص به اضطراب کودک

 

فروید، اولین کسی بود که تلاش نمود تا مفهوم اضطراب کودک را در غالب یک نظریه علمی بیان نماید (اسپیل برگر، ۱۹۶۶). در دیدگاه فروید (۱۹۳۶)، اضطراب، به عنوان یک وضعیت یا حالت عاطفی ناخوشایند در نظر گرفته می‌گردد. فروید، مفهوم اضطراب را به صورت یک سیگنال بیان می‌دارد، که نشان دهنده یک وضعیت خطرناک می‌باشد و او بین اضطراب عینی و اضطراب نوروتیک، بسته ‌به این که منبع خطر در محیط خارج باشد، یا حاصل تکانه های درونی باشد، تفاوت قایل می‌گردد. بر اساس دیدگاه فروید، اضطراب عینی، شامل واکنش درونی پیچیده ایی است که آسیب حاصل از خطر بیرونی را پیش‌بینی می کند. در اضطراب عینی، شدت واکنش متناسب با وسعت خطر برونی است که آن را بر می انگیزد. در اضطراب عینی، هر چه خطر بیرونی، بیشتر باشد تهدید درک شده از سوی کودک، بیشتر است و هر چه شدت اضطراب، بیشتر باشد واکنش اضطرابی حاصل، بیشتر خواهد بود. اضطراب نوروتیکی، به وسیله احساس ترس و برانگیختگی فیزیولوژیایی در دیدگاه فروید مشخص می‌گردد. در دید فروید، منبع خطر درونی است و این منبع به صورت خودآگاهانه، درک نمی شود چون که معمولا واپس زده می‌گردد.

 

نظریه می

 

می، در سال (۱۹۵۰) اضطراب را به عنوان ترسی توصیف نمود که کودک، آن را در مقام تهدیدی بر شخصیت خود می‌داند. می، معتقد است که وقایع یا محرک‌های مشخص حاصل از یادگیری باعث برانگیختگی اضطراب در کودک می‌باشد. می، معتقد است که اضطراب یک واکنش مناسب در برابر یک خطر بیرونی است، لیکن اضطراب نوروتیک واکنشی نامعقول در برابر یک خطر بیرونی است.

 

نظریه سالیوان

 

سالیوان (۱۹۵۰) این مسئله را مطرح نمود، که اضطراب کودک، به عنوان یک حالت شدید نامطلوب تنش زا می‌باشد که حاصل عدم تأیید کودک، در روابط بین فردی است. به عنوان مثال، در یک رابطه عاطفی بین مادر و کودک زمانی که کودک نادیده گرفته می شود در وی اضطراب ایجاد می‌گردد (سالیوان ۱۹۵۰). در این دیدگاه، زمانی که اضطراب برانگیخته می‌گردد قادر است که ادراک کودک را از حقیقت تحریف نماید.

 

اخیراً، بحث­های فزاینده ایی در رابطه با تئوری های فیزیولوژیایی اضطراب کودک مطرح شده است. این تئوری­ها، این مسئله را بیان می‌کنند که کودکان مبتلاء به اضطراب، درجات شدیدی از برانگیختگی فیزیولوژیایی را تجربه می نمایند زمانی که با موقعیت های اجتماعی یا استرس هایی روبرو می‌گردند که آن ها را به عنوان منبع اضطراب یا خطر فرض می نمایند (جرلاش، مورلین و رست ۲۰۰۴).

 

نظریه اندرسون و هب

 

اندرسون و هب (۲۰۰۹) بر این باور هستند که تأکید بر برانگیختگی فیزیولوژیایی، منجر به افزایش نشانگان اضطراب در کودک است. علاوه بر آن، در میان کودکان مبتلاء به اضطراب درک از خطرناک بودن تاثیرات فیزیولوژیایی می‌تواند باعث حفظ نشانگان اضطراب شده و در نتیجه، کودک یاد می‌گیرد تا از موقعیت های تهدید کننده یا اضطراب آمیز که همراه با واکنش های فیزیولوژیایی است دوری گزیند (اندرسون و هب، ۲۰۰۹).

 

نظریه اضطراب حالت در برابر اضطراب صفت

 

از سال های ۱۹۵۰ نظریات مختلفی در رابطه با اضطراب مطرح گردید. کتل و شایر (۱۹۵۸) دو نوع متفاوت از اضطراب، را شناسایی نمودند که از آن تحت عنوان اضطراب حالت و اضطراب صفت یاد شده است.

 

در شیوه تحلیل عوامل کتل و شایر، محققین دریافتند که اضطراب، حالت مبتنی بر الگوی متغغیرها است و از آن تحت عنوان یک حالت گذرا یا وضعیتی از ارگانیزم یاد می‌گردد که در طی زمان دچار نوسان می‌گردد. به هر حال اضطراب صفت در غالب تفاوت‌های فردی باثبات و پایدار و در غالب یک خصیصه نسبتا مداوم شخصیتی اندازه گیری می‌گردد و متغییرهای فیزیولوژیایی مانند نرخ تنفس و فشار خون در حالت اضطراب نمود بیشتری می‌یابد. بر اساس دیدگاه اسپیل برگر(۱۹۶۶)، اضطراب حالت اشاره به یک فرایند تجربی یا واکنش تجربی دارد که در زمان حال حاضر و با یک شدت مشخص اتفاق می افتد. اضطراب حالت، به وسیله احساس خودآگاهانه از بیم و نگرانی مشخص می‌گردد که همراه با فعالیت سیستم اعصاب خودمختار است. در نقطه مقابل، اضطراب صفت، اشاره به وضعیت نهفته ایی، در رابطه با یک واکنش فوری در برابر محرک ایجاد کننده اضطراب دارد (اسپیل برگر، ۱۹۷۲).

 

نظریه لازاروس و آوریل

 

پس از دیدگاه کتل و شایر لازاروس و آوریل (۱۹۷۲)، اضطراب را به عنوان سندرم هیجانی پیچیده در نظر گرفته اند که شامل حالات شناختی و عاطفی ناخوشایند است. کتل (۱۹۷۲) و ایزارد (۱۹۷۲) الگوی پاسخ در اضطراب، یک هیجان بنیادین است اما ایزارد این مسئله را بیان می کند که اضطراب یک واکنش پیچیده اما غیر باثبات است که شامل ترکیبات متغیری از هیجانات پایه ای مختلف نظیر پریشانی و خجالت است.

 

مطالعات رابینز (۱۹۹۶) و رابینز و پرایس (۱۹۹۱) نشان می‌دهد که کودک دارای اضطراب،هنگامی که در انجام وظایف کلیدی خود که والدین به وی می سپارند، ناموفق باشد و مشکل اعتماد به نفس در او درمان نشود، ممکن است در سنین بالاتر، در برقراری دوستی ناتوان شود و از کسب مهارت های تحصیلی باز ماند. این گونه نارسایی ها می‌تواند به یأس، درماندگی و گوشه گیری روزافزون او منجر شود. علاوه بر این، چنانچه کودک، مهارت های لازم را در سنین مربوط به آن کسب نکند، ممکن است دیگر فرصتی برای جبران آن دوران نداشته باشد.

 

مراحل رشد شناختی کودکان

 

معروف ترین و کامل ترین نظریه روان شناختی، که تا کنون به بحث به صورت تخصصی به بررسی مراحل رشد شناختی کودکان، پرداخته است، نظریه روان شناس معروف پیاژه است.

 

مفاهیم پایه درنظریه پیاژه

 

بند دوم:مهریه در آیین یهود و مسیحیت

 

مهر اکنون نیز بین اسراییلیها از ارکان عقد نکاح به شمار می رود و کلیه فرق یهود نکاح بدون آن را باطل می دانند. در فرقه کاتولیک مهریه وجود ندارد، فرقه پروتستان تعیین صداق را الزامی نمی داند ولی با موافقت زوجین و والدین، آن ها می توان صداق را تعیین و در نکاحنامه تصریح نمود^[۳۲]..

 

بند سوم:مهریه در عربستان قبل از اسلام

 

در عربستان قبل از اسلام زن وضع خاصی داشت و نه تنها شخصیت و حقوقی برای او قائل نبودند بلکه اصولاً با وجودش مخالفت داشتند. به طوری که تاریخ حکایت دارد اعراب، داشتن دختر را ننگ تلقی می‌کردند و به وسایل مختلف او را از بین می بردند. در عربستان مهر متعلق به پدر بوده و دختر حقی به آن نداشته و چون پدر با ترویج دختر خود و گرفتن مهر او مال خود را زیاد می کرد، لذا دختر را نافجه می‌گفتند و تهنیت کسی که صاحب دختری می شد جمله (هنیئا لک النافجه) بود. اعراب در زمان جاهلیت از تزویج دختران خود بغیر از قبیله امتناع داشتند مگر در صورتی که داماد به پرداخت مهر زیادتری حاضر می شد که در این حالت پدر دختر، با ازدواج او موافقت می نمود. حتی در خود قبیله هم حق تقدم برای ازدواج با کسی بود که مهر بیشتری تسلیم می کرد.

 

در زمان جاهلیت رسم دیگری نیز بود که موجب محروم شدن زن مهر می شد. یکی از آنهارسم ارث زوجیت و یا نکاح میراثی بود. بدین صورت که اگر کسی می مرد وارثان افراد از قبیل فرزندان و برادران همان طوری که ثروت او را به ارث می بردند، همسر او را نیز به ارث می بردند و پسر یا برادر میت این حق را داشت که آن زن شوهر مرده را به تزویج دیگری درآورد و مهریه را هم خودش بگیرد و یا او را بدون مهر جدیدی و به موجب همان مهری که میت قبلاً پرداخته زن خود قرار دهد..

 

قرآن کریم رسماً ارث زوجیت را منسوخ کرد و فرمود: «یا ایها الذین امنوا لایحل لکم ان ترثو النساء کرهاً»: ای کسانی که ایمان آورده اید بر شما روا نیست که زنان مورث خود را ارث ببرید در حالی که خود آن زنان تمایل ندارند که همسر شما باشند.

 

دیگر از انواع نکاح عجیب زمان جاهلیت نکاح ثغار است در این نکاح مهر جنبه مالی ندارد و به ولی دختر نیز چیزی داده نمی شود بلکه پدر یا برادر دختر در قبال تمتعی که از دختری می بردند حاضر می شدند که دختر یا خواهر خود را به تزویج پدر یا برادر آن دختر در آورند. ‌بنابرین‏ نکاح ثغار ازاقسام نکاح معاوضه به شمار می‌رفت. اسلام این رسم را منسوخ کرد. رسول اکرم در این مورد فرموده اند «لا ثغار فی الاسلام» نکاح ثغار در اسلام جایز نیست^[۳۳].

 

بند چهارم:مهریه در اسلام

 

آنچه از مطالعه تاریخ حقوق زن در ادوار گذشته معلوم می شود این است که روز به روز وضعیت زن در اجتماعات مختلف بهتر شده و به مرور زمان و ظهور تمدن، زن امتیازات و حقوقی کسب نموده است

 

پس از ظهور اسلام نیز وضعیت زن در ردیف سایر امور اجتماعی کاملاً تغییر یافت. قران کریم هر رسمی را که موجب تضییع مهر زنان می شد منسوخ کرد، از جمله آن که وقتی مردی نسبت به زنش دلسرد می شد، او را در مضیقه و شکنجه قرار می‌داد و هدفش این بود که با سختی دادن وی او را به طلاق راضی گرداند و تمام یا قسمتی از آنچه را که به عنوان مهر به او داده از او پس بگیرد. قران کریم در این باره می فرماید: «زنان را به خاطر این که چیزی از آن ها بگیرید و قسمتی از مهری که به آن ها داده اید جبران کنید، تحت مضیقه و شکنجه قرار ندهید».

چون حقوق اسلام اهمیت فراوانی برای نکاح قائل بوده، احکام خاصی برای آن وضع کرد که یکی از مهمترین آن احکام مهر می‌باشد. پدید آمدن مهر نتیجه تدبیر ماهرانه ای استکه در متن خلقت و آفرینش برای تعدیل روابط زن و مرد و پیوند آن ها به یکدیگر به کار رفته است. قرار دادن مهر برای زن ایجاد شخصیت می‌کند، به نوعی که می توان گفت ارزش معنوی مهر بیش از ارزش مادی آن است.

 

قانون مهر هماهنگی با طبیعت است، از این رو که نشانه و زمینه آن است که عشق از ناحیه مرد آغاز شده و زن پاسخگوی عشق اوست و مرد به احترام او هدیه ای نثار وی می‌کند و از این رو نباید قانون مهر که یک ماده ازیک اساسنامه کلی است و به دست طراح طبیعت تدوین شده، به نام تساوی حقوق زن و مرد ملغی گردد. در اسلام مسئله مهریه و پرداخت آن به قدری اهمیت دارد که اگر شوهر زنی، کافرشود و مهر زنش را نپردازد، دولت اسلامی او را موظف به پرداخت آن می‌کند و در صورت عدم قدرت از محل بیت المال به او می پردازد و نیز حاکم اسلامی بااستفاده از اختیارات خود می‌تواند به طلبکاری بگوید که از طلب خود صرف نظر نماید ولی نمی تواند زن را وادار کند که مهر خود را به شوهر خود ببخشد^[۳۴].

 

گفتار دوم:پیشینه نفقه

 

نفقه در آیات و روایات مختلفی بیان شده است که عبارتند از:

 

۱ـ آیه ی ۳۴ سوره ی نساء:الرجال قوامون علی النساء بما فضل اللّه بعضهم علی بعض و بما انفقوا من اموالهم
خداوند در این آیه تصریح می‌کند که نفقه ی زن بر عهده ی مرد است. ۲ـ آیه ی ۲۳۳ سوره بقره:
والوالدات یرضعن اولادهن حولین کاملین لمن اراد انْ یتم الرضاعه و علی المولود لَهُ رزقهم و کسوتهن بالمعروف لاتکلف نفسٌ الاّ وسعها.مادران فرزندان خود را دو سال تمام شیر می‌دهند. (این) برای کسی است که بخواهد دوران شیرخوارگی را تکمیل کند و بر آن کس که فرزند برای او متولد شده (پدر) لازم است خوراک و پوشاک مادر را به شایستگی بپردازد. هیچ کس بیش از توانایی خود تکلیفی ندارد.۳ـ آیه ی ۷ سوره ی طلاق:ینفق ذومعه من سعته و مَن قدر علیه رزقه فلینفق ممّا آتاه اللّه لایکلف اللّه نفسأ الا ما اتاها.
آنان که امکانات وسیعی دارند، باید از این امکانات وسیع انفاق کنند و آنان که تنگ دست هستند، از آن چه خداوند به ایشان داده است، انفاق کنند. خداوند هیچ کس را جز به مقدار آن توانایی که به او بخشیده است، تکلیف نمی کند.

 

بند اول:مبانی نفقه در اسلام

 

سؤال مهمی که در این زمینه مطرح می شود, این است که آیا رابطه‎ای بین نفقه و تمکین وجود دارد؟ برای پاسخ به آن باید مبنای الزام به انفاق مورد بررسی قرار گیرد. ‌در مورد این که سبب و مبنای الزام شوهر به پرداخت نفقه چیست؟ از دیدگاه فقهای شیعه چند مبنا مطرح می شود که به اختصار بیان می‌گردد.

 

رابطه تمکین خاص با نفقه

 

مشهور فقهای شیعه تمکین را همانند عوض یا شبه عوض در برابر نفقه قرار داده و نفقه را مشروط به تمکین نموده اند و وجوب نفقه را مشروط به عقد دائم و تمکین کامل زوجه می دانند^[۳۵].صاحب ریاض هم نفقه را همانند عوض معاملات در مقابل تمکین می‌داند^[۳۶].