:

با ظهور قرن بیست و یکم ، مراکز آموزشی از سویی در حال گذر از فرایند آموزشی به فرایند یاددهی-یادگیری هستند که در این فرایند یادگیرندگان باید مسوولیت یادگیری خودشان را در داخل و خارج از کلاس درس به عهده بگیرند. از سویی دیگر گسترش کاربرد اینترنت منجر به تولید حجم عظیمی از اطلاعات شده است و افراد باید برای انجام فعالیتهای حرفه ای، شخصی و آموزشی شان بر مهارت های پردازش اطلاعات مسلط باشند و در این راستا، تبحر در کاربرد فناوری اطلاعات کافی نیست، بلکه یادگیرندگان باید توانایی پردازش،  تحلیل و نقد اطلاعات موجود را نیز داشته باشند. داشتن مهارت سواد اطلاعاتی این امکان را فراهم می نماید(حری،1383).

جامعه اطلاعاتی[1] اصطلاحی است که ژاپنی ها در سال 1963 میلادی، در مقاله ای درباره نظریه تکامل اجتماعی بر مبنای تراکم صنایع اطلاعات ، مطرح کردند و سپس در سال 1978 به جهان غرب صادر شد (داوودی،1382). اما عده ای تاریخ مهم برای جامعه اطلاعاتی را سال 1989 میلادی  همزمان با ابداع شبکه جهانی اینترنت می دانند(دستجردی و قلی زاده ،1383). با وجود این جامعه اطلاعاتی ، جامعه ای چندساختی و چندوجهی است که در آن تمام لایه بندی ها و سطوح نیازمند اطلاعات هستند، اگر جامعه مانند یک هرم فرض شود در جامعه اطلاعاتی از راس تا قاعده احساس نیاز به اطلاعات وجود دارد و از آن در تمام سطوح استفاده می شود(حری ، 1373).

تحقق جامعه اطلاعاتی جبر زمانه است. چون پدیده ای است که زیر بنای آن ، پیشرفت های علمی و فنی است(خوارزمی، 1383). در عرصه انقلاب اطلاعاتی[2] ، تحول آموزش و پرورش، به دلیل نقش مهمی که در پرورش مغزهای خلاق انسان های فردا و سرمایه آینده کشور دارد ، اهمیت ویژه ای می یابد و از آن جا که در این عرصه ، تنها واقعیت همیشه ثابت ، اصل تغییر است، مفاهیم نیز از این قاعده مستثنی نیستند. مفاهیمی چون سواد، دانش و یادگیری معانی تازه ای یافته اند و آن چه این تغییر معانی را به جامعه وارد می کند، آموزش و پرورش و دانشگاهها هستند.

نیل پستمن[3] عقیده دارد : بیش از یک دهه قبل ، عبارت سواد به معنی صرف داشتن توانایی خواندن و نوشتن بود . اما امروزه اینگونه نیست . زیرا با گسترده تر شدن مفهوم ارتباطات ، معنای سواد در شکل واقعی خود، مهارتی است که انسان را قادر  می سازد بر ابزار و امکانات ارتباط جمعی  مدیریت داشته باشد . با آن که خواندن و نوشتن هنوز پایگاه خود را از دست نداده است در یک جامعه اطلاعاتی ابزاری ناکافی محسوب می شود(حسین نژاد و محمدی،1384).

ماموریت اصلی جامعه دانشگاهی فراهم آوردن بستری برای یادگیری جامعه مخاطب آن است.مدیران، هیئت علمی و کتابداران دانشگاهی معتقدند که دانشجویان برای موفقیت در فعالیت های دانشگاهی و حرفه ای شان  باید به توسعه مهارت های یادگیری مادام العمر بپردازند. در جامعه اطلاعاتی امروز ؛ به دلیل انفجار تکنولوژی اطلاعاتی عملکرد کارا برای دانشجویان ضروری است. آنها باید باسواد اطلاعاتی باشند و بدانند که چگونه می توانند جستجو ، بازیابی و ارزیابی نمایند(زاخری[4]، 2010).

‌در سال های گذشته ، دانشجویان و پژوهشگران جواب سوالات خود را از کتابها ، مجلات و هم کلاسی ها به دست می آوردند اما الان دسترسی به منابع از طریق فضای مجازی رفتار جستجوی اطلاعاتی دانشگاهیان را تغییر داده است و به همین خاطر نیاز به بالا بردن مهارت سواد اطلاعاتی به عنوان عامل اساسی در دسترسی به اطلاعات ؛ یک عامل تعیین کننده قلمداد
می گردد(صیامیان،1383).

تحقیقات در زمینه بررسی میزان سواد اطلاعاتی دانشجویان مخصوصا در حوزه کتابداری و علوم تربیتی انجام شده است و اخیرا نیز گرایش به سوی بررسی ارتباط سواد اطلاعاتی و میزان یادگیری و موفقیت دانشجویان به وجود آمده است اما متاسفانه پژوهش های بسیار کمی در حوزه تربیت بدنی انجام شده است . در این پژوهش سعی محقق بر این است که به تاثیر سواد اطلاعاتی بر میزان یادگیری و موفقیت دانشجویان تربیت بدنی بپردازد تا بتوتند گامی هر چند کوچک در پر کردن این خلا بردارد.

[1] . information society

[2] Information revolution

[3] . Postman

[4] .Zachery

***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود است***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود است

انسان پیش از تاریخ در حدود هزاره ششم قبل میلاد و اوایل هزاره پنجم از پناهگاههای سنگی و غارها دست کشید و سکونت در دشت را آغاز کرد.با پیدایش این مرحله تاریخی سکنی گزیدگان در نقاط مختلف فلات ایران شروع به ساخت آثار کنده کاری و سپس سفالینه ها و مهرها نمودند.سفال این بدوی ترین،ساده ترین و کهن ترین دست ساخته بشر بعد از حصیربافی به سبب نزدیکی خاصی که با انسان داشت بستر با ارزشی برای به تصویر درآوردن افکار او بود،زیرا که سفال نیز همانند انسان که از گل پخته خلق شده است از ترکیب چهار عنصر اصلی خاک آب باد و آتش تشکیل یافته است.علامت و نشانه هایی که بر روی سفال دیده می شوند با مذهب و خدایان آن عصر مربوط بوده اند و یا نمایشگر نوعی طلسم و جادو در آن دوران به شمار می رفتند.(اپهام پوپ،آرثر،از شاهکارهای هنر ایران،ص9)

انسان جانور عجیبی است که مدام از خود می پرسد که جهانی که در آن زندگی می کند چگونه جهانی است.پاسخ به این سوال آسان است،جهان نامیده می شود.جهان واقعیات ،علم این واقعیات را تدریجا دوره می کند و بهره برداری از کشفیات گوناگونش در عالم کائنات از خرده ترین ذره تا بزرگترین پاره آن اندازه نمی شناسد.انسان موجود عاقلی است ویژگی دارد که هیچیک از همسایگان زمینی اش ندارند و آن تخیل است یعنی قابلیت آفرینندگی جهان و آفرینش زندگانیش در جهان.تخیل را نمی توان قوه ای وهم آلود شمرد،چون تازه کردن رمزها و نو کردن اساطیر و آفرینش تصاویر جدید و بازی و شوخی با نظم جهان بر عهده خیال بافی است.در مجموع باید گفت که سه چیز به این جهان شکل و رنگ می بخشد.آزادانه اندیشیدن و آزادانه خیال بافی و آزادانه عمل کردن است و رمز از آن کسی است که به دستش می آورد و جهان مال کسی است که به تمام و کمال و با همه قدرت و نیروی تخیل خویش تجربه اش می کند.(اقتداری،احمد،آثار و بناهای تاریخی خوزستان(یار شهر یاران)،ص18)

رمز و زبان و حرکات،روح و جان می دهدو در رویاها و جشن هایشان پایدار می گردد و به معتقداتشان جسم می بخشد و آرزوهایشان را

 بیان می کند و آنها به کار و تلاش برمی انگیزد.اسطوره ها آیینه هایی هستند که تصویرهایی را از لایه هزاره ها منعکس و آنجا که تاریخ و باستان شناسی خاموش می مانند اسطوره ها به سخن در می آیند و فرهنگ آدمیان را از دوردستها به زمان ما می آورند و افکار بلند و منطق مردمانی ناشناخته ولی اندیشمند را در دسترس ما می گذارند.رمز که عمل و مبنای عینی دارد،واقعیتی ذهنی را منعکس می کند و از نیرو فقط به طریق شهود قابل درک و دریافت است،به گفته پیرامائول(pierre Emmamal(شاعر) بررسی و تحلیل رمز به طریق عقل به مثابه آناست که پره های پیاز را از هم جدا کنیمتا ببینیم پیاز کجاست.(پوپ،ابهام آرثر،شاهکارهای هنر ایران،پرویز نائل خانلری،ص22) یکی از قدیمی ترین بلد تاریخی شهر شوش در دشت خوزستان با قدمت شش هزار ساله است.امروزه از شوش چهار تپه عظیم باقی مانده است.این مکان در جنوب غربی ایران تقریبا در دو کیلو متری غرب راه آهن بین ایستگاه سبز آباد و هفت تپه قرار دارد.رود خانه تاریخی شائور از غرب شوش می گذرد.

چهار تپه شوش عبارتند از :

1-تپه آکروپل یا آرک سلطنتی

2-تپه آپادانا

3-تپه مرکزی یا شهر شاهی

4-شهر صنعتگران

بخش بسیار بزرگی از جنوب شرقی فلات ایران یعنی منطقه ای که امروزه استان های کرمان،هرمزگان،سیستان و بلوچستان،بخشدغربی کشور پاکستان و جنوب افغانستان را در بر می گیرد،از نظر باستان شناسی نسبت به سایر بخش های ایران ناشناخته مانده است.

این بخش از فلات که در نوشته های باستان شناسان و خاور شناسان غربی منطقه مرزهای ایران و هند خوانده شده منطقه ای است که به سبب وضعیت جغرافیایی ویژه امروز جمعیت کمی دارد.در گذشته تصور می شد که در دورانهای کهن و پیش از ناریخ نیز چنین بوده است و اثری از تمدن های بزرگ و اجتماعات انسانی،دهکده ها و شهرها در آن وجود نداشته است.به این سبب تا حدود سه ماه پیش باستان شناسان این منطقه را تنها یک راهرو بزرگ ارتباطی بین تمدن های هندی و تمدن های باختر فلات ایران و بین النهرین می دانستند و یکی از علل ناشناخته ماندن این منطقه و عدم توجه باستان شناسان نیز همین تصور اشتباه بوده است.

م.پزارد و ل.لوگرن که کنده کاری شوش را مورد بررسی قرار داده اند بکرات وجود شباهتی را بین موضوعات تزیینی ظرف شوش از یک طرف و نقش ها و مهرهای استوانه ای ایلام مقدم از طرف دیگر را تائید کرده اند.به دنبال آنها ژ.شیلد تصور می کند که صف پرندگان یا حیوانات در صحنه های شکار یا انسان ها در خال ساختن ظروف،مثل تمان موضوعات مختلف کنده کاری ایلام مقدم،با وجود طبیعت گرایی شان از اعقاب موضوعات سبک اول شوش است.اگر چنین باشد با آخرین نتایج حفاریها ،از فلات ایران حالت مشترکی از تاثیرات ارتباط های کامل بین این منطقه و دشت بین النهرین وجود دارد.

دکتر کنتو در کتاب صنایع ایران تحت عنوان صنعت سفال اولیه عقیده دارد که کلیه اشکال هندسی که در روی سفالینه ها دیده می شود معنی ویژه ای دارند،مثلا خطوط موازی که در دایره یا مستطیل محاط باشد و یا در چیزی محاط نبوده و ساده است وجود آب را ثابت می کند.مثلثی که در میان آن شکل شطرنجی رسم شده باشد نماینده کره است،سطحی که خطوط مایل روی آن قرار دارد نشانه زمین زراعتی است و به طور کلی می توان گف این اشکال نوعی خط تصویری است که برای مردم آن زمان گویا بوده و پیش از خطوط باستانی ایران در این سرزمین معمول و مرسوم بوده است.

هر قوم باستانی بز کوهی را مظهر یکی از عوامل طبیعی سود بخش می دانست مثلا در لرستان حیوان وابسته به خورشید بود و گاهی نیز بز و خورشید و گرما با هم ارتباط داشتند و چون میان شاخهای خمیده بز کوهی و هلال ماه نیز رابطه ای وجود دارد از این رو مردم باستان عقیده داشتند که شاخ های پر پیچ و خم بز کوهی در نزول باران موثر است.در شوش و ایلام بز کوهی مظهر فراوانی و رب النوع روییدنیها خوانده می شد.بیشتر سفالینه های پیش از تاریخ نخست با نقوش هندسی و تزیینی جلوه می کرد و پس از مدتی نقش حیوانات معمول گشت و زمانی بعد هنرمندان دوباره به نقوش هندسی علاقمند شدند.

در ادوار تاریخی اهمیت فلزکاری تا حدودی هنر سفالگری را تحت شعاع قرار داده اما علیرغم توسعه فلزکازی،ساخت ظروف سفالین با اشکال گوناگون برای استفاده روزمره طبقات کم درآمد ادامه پیدا کرد.بخصوص گروهی از سفالینه های بی لعاب قرون اولیه اسلامی شباهت چشمگیری به ظروف سفالین قبل از اسلام دارند.

افول هنر سفالگری تا حدود قرن نهم و دهم هجری کمابیش در ایران ادامه یافت،تا اینکه بار دیگر ایرانیان تحت تاثیر مرغوبیت ظروف چینی به هنر سفالگری روی آوردند.این هنر دیگر بار در شهرهای مختلف ایران به خصوص ساوه،کاشان،شهرضا،لالجین همدان رونق گرفت و با نقش های زیبا و آمیزش دلنشین رنگ ها موجبات تحول هنر سفالگری به صورت کاشی سازی را نیز فراهم آورد.

     نسخه تصویری قابوسنامه که یکی از نسخ با ارزش دوره اسلامی ایران می باشد تا سال 1953م (1332ه.ش) در ایران موجود بود اما از آن تاریخ، توسط خریداران و مجموعه داران نسخه های خطی از ایران به آمریکا برده شد که هم اکنون قسمتی از آن در موزه سین سیناتی[1] آمریکا محافظت می شود و قسمتی دیگر نیز به مجموعه خصوصی کورکیان تعلق دارد و احتمالاً قسمت سومی نیز داشته که به درستی مشخص نیست کجاست. پژوهش حاضر بر اساس نمونه تصاویر موجود در موزه سین سیناتی انجام گرفته است. نکته ای که در مورد این تصاویر باید بدان توجه داشت این است که با وجود این که نسخه مورد نظر از دید کارشناسان معروف تاریخی، از جنبه های فرهنگی و سیاسی و اجتماعی بسیار مورد توجه قرار گرفته است و کارشناسان هنری ایرانی و خارجی نیز اشارات مبسوطی در مورد آن داشته اند و همواره تلاش کردند تا از جهت تاریخی و هنری، جایگاه آن را در سیر تاریخ هنر ایران جستجو نمایند اما بنا به دلایلی عدیده نظر قطعی ارایه ننمودند و نسبت به اصالت آن تردیدهایی را طرح می کنند. به طوری که «مجتبی مینوی» در طی یادداشتی، این نسخه را به همراه چند نسخه تصویری دیگر محصول کارگاهی که طی بیست سال گذشته در تهران دایر شده است می داند (مینوی،1381: 192) و نیز «اکبر تجویدی» به دلیل شیوه خاص نقاشی های این کتاب و برخی ملاحظات فنی دیگر، اظهار نظر قطعی در مورد اصالت نقاشی های این کتاب را منوط به پژوهش های آزمایشگاهی بیشتر و بررسی های دقیق تر در آینده می داند. وی کیفیت طراحی ها و به ویژه حالت چهره ها که بیشتر به فن کاریکاتورسازی شباهت دارد تا نگارگری، را دلیل بارزی بر این تردیدها ذکر می کند (تجویدی،1352 :85). به هر حال این نسخه در درجه اول بدین خاطر که کتابت آن در زمان خود مؤلف انجام گرفته است، می توان اطمینان داد که در آن تصرف کاتبان یا هیچ نیست و یا بسیار کم است بنابراین نمونه اصیل و دقیقی از شیوه انشای مؤلف و زبان آن عصر به دست می دهد و نیز اگر اظهارات جعلی بودن تصاویر را نادیده بگیریم، تصاویر رنگین کتاب که شامل 109 تصویر می شود احتمالاً قدیمی ترین سندی باشد از نقاشی دوره اسلامی و بسیاری از نکته های تاریک را در تاریخ نقاشی اسلامی و خصوصاً نقاشی ایرانی برای ما روشن می کند و از آن جایی که انسان ها به یاری اشارات اندام های بدن، نظام پوشاک، نظام خوراک، نظام های نشانه ای فرهنگی (از اقوام ابتدایی تا نقاشی های معاصر) یعنی ابزاری جدا از نوشتار و گفتار نیز با یکدیگر ارتباط برقرار می کنند از این جهت این اثر می تواند به عنوان نماینده آداب و رسوم و فرهنگ دوره ای خاص در ایران باشد و به خاطر تصاویر آن که دارای ترکیب بندی ها و شیوه ای متفاوت از دیگر آثار تصویرگری کتاب دوره اسلامی ایران است، اهمیت بیش تری می

 یابد. بدین ترتیب ارزش این کتاب هم به خاطر متن آن است که شامل مجموعه دستورهایی است که در زندگی هر کسی در هر منصب و شغلی به کار می آید و از این جهت آئینه آداب و رسوم و تمدن ایران در قرن پنجم به شمار می آید و هم به خاطر تصاویر ویژه اش اهمیت دارد که خود فواید فراوانی را برای هر اهل هنری به دنبال دارد به طوری که با نمایش افرادی که ملبّس به پوشاک با طرح و نقوش بسیار هستند می تواند اطلاعات فراوانی نیز از جهت نمایش جایگاه هر شخص و در هر مرتبه ای در اجتماع و علاوه بر این طرح پارچه های متداول آن زمان، به دست دهد. ضمن این که شکل ساختمان و قسمت هایی از فضای دکّه و بازار و منزل مسکونی و اثاثه منزل از جمله تخت و صندلی و فرش و … و از همه مهم تر آداب اجتماعی مانند طرز نشستن و تعارف و قرار گرفتن قاضی بر مسند و دادخواهان در مقابل او از جمله مواردی هستند که اهمیت این اثر را دو چندان می کند. بدین منظور این پژوهش با هدف بررسی های همه جانبه تصاویر از نظر ساختاری و مضمونی و تحلیل عوامل اثر گذار بر شکل گیری آن با روش آیکونولوژی[2] اروین پانوفسکی انجام گرفته است. این رویکرد امروزه بهترین روش برای خوانش هر اثر تصویری است و یکی از امتیازات آن توجه به فرهنگ و تاریخ آن اثر می باشد به طوری که محقق و منتقد آیکونولوژی می تواند به کمک تاریخ به رمزگشایی اثر هنری بپردازد. در حقیقت آیکونولوژی شاخه ای از تاریخ هنر است که به مضامین یا معناهای آثار هنری در مقابل فرم می پردازد و در زمره روش های تحقیق کیفی قرار می گیرد. در این رویکرد، محقق آیکونولوژی پس از بیان سوابق تاریخی موضوع، طی سه مرحله توصیف، تحلیل و تفسیر به تبیین ویژگی های کلی اثر می پردازد و در پایان به نتیجه منطقی در زمینه کلیّت و عوامل تأثیرگذار بر شکل گیری آن نایل می شود. نتیجه حاصل از این روش در رابطه با تصویرگری کتاب قابوسنامه نشان داده است؛ تصاویرش بیش از آن که با دیگر نمونه های تصویرگری کتاب در دوره اسلامی ایران شباهت داشته باشد با شیوه تصویرنگاری باستانی ایران و به ویژه دوره ساسانی از جهت ترکیب بندی ها، فضاسازی، نوع پوشش و کلاه افراد، نمایش طرح و نقش لباس ها و نیز چهره پردازی و شکل موها مرتبط است و علاوه بر این تأثیراتی بر هنرها و صنایع دوره های بعد گذاشته و بدین جهت رابط بین شیوه های تصویرنگاری دوره باستان ایران و دوره اسلامی بوده است ضمن این که تأثیراتی نیز از فرهنگ های دیگر تمدن ها در آن قابل مشاهده می باشد.

3-1- سوال های پژوهش

1- جایگاه نقوش و ارزش های تصویری کتاب قابوسنامه در روند تکامل نگارگری ایران در دوران اولیه اسلامی چگونه تحلیل و ارزیابی می شود؟

2- جلوه های بصری در تصویرسازی کتاب قابوسنامه با استفاده از روش آیکونولوژی پانوفسکی چگونه قابل تبیین است؟

4-1- فرضیه های پژوهش

تصاویر ارائه شده در کتاب قابوسنامه به لحاظ کیفی در دوران اوایل اسلامی، متأثراز نقوش دوره قبل به ویژه ساسانی است واز سویی در زایش و تکامل نگاره های ایرانی به ویژه نگاره های عصر سلجوقی و مغول مؤثر بوده است و از این حیث جایگاه ویژه ای دارند.

2- با استفاده از روش آیکونولوژی پانوفسکی که با مطالعات تاریخی آغاز می کند و به تحلیل همه جانبه اثر می پردازد، می توان جلوه های تصویری این کتاب را به خوبی بررسی کرد و نیز با تفسیر همه جانبه اثر به تعامل هنرتمدن اسلامی ایران با هنر دیگر تمدن ها دست یافت.

5-1- اهداف پژوهش

1- معرفی تصاویر کتاب قابوسنامه به لحاظ کمّی و کیفی.

2- تجزیه و تحلیل محتوایی عناصر تصویری کتاب قابوسنامه و بررسی عوامل تأثیرگذار در کاربرد نقوش تزیینی فراوان در بطن تصاویر آن با استفاده از روش آیکونولوژی پانوفسکی.

6-1- پیشینه پژوهش

تا کنون تحقیقات زیادی در زمینه کتاب قابوسنامه از منظر ادبی انجام گرفته است اما تحقیقات در مورد تصاویرش بسیار محدود می باشد تا حدی که بسیاری از منابع معتبر تنها به ذکر نام این کتاب اکتفا کردند و یا اشاره ای گذرا به تصاویر آن داشته اند. دلایل این موضوع نیز عدیده می باشد چرا که برخی از محققین به جعلی بودن این اثر اشاره کردند و هنوز قطعیت تصاویر آن به اثبات نرسیده است. با این وجود برخی از محققین نظراتی در مورد تصاویر آن ارائه نمودند که از آن جمله:

1-6-1- پژوهش های خارجی

الف: فرای، ریچارد (2013)[1]

نویسنده در مقاله ای تحت عنوان: “دستنویس اندرزنامه در ایران جدید (اسلامی)”(Journal of theAmerican Oriental Society, Vol. 75, No. 1(Jan.-Mar., 1955), pp. 24-26) با رویکرد تاریخی به بررسی کلّی اثر اعم از موقعیت سیاسی، اجتماعی و فرهنگی زمان تدوین آن پرداخته است و در ادامه با تحلیل کلیّت تصاویر از جهت ترکیب بندی، رنگ آمیزی و جزئیاتی مانند چهره پردازی و طراحی لباس آن را به عنوان یک اثر تصویری ویژه معرفی می کند ضمن این که در رابطه با برخی ویژگی های تصاویر به ارتباطاتی با هنر دیگر سرزمین های مرتبط با ایران در دوره زمانی خاص اشاره می کند؛ مانند هنر ارمنستان، افغانستان و دیگر کشورهای آسیای مرکزی و همچنین مکتب بغداد. در زمینه نقش مایه های پارچه های تصویر شده، آن ها را نمونه خوبی از پارچه های مورد استفاده در آن دوره دانسته است. همچنین، از تصاویر این کتاب به عنوان پایه و الگویی برای هنر دوره های بعد یعنی مغول (ایلخانیان) یاد کرده، چرا که تأثیرات آن بر کتاب جامع التواریخ رشیدالدین فضل الله کاملاً مشهود است.

ب: پوپ، آرتور آپهام (1338)

نویسنده در کتاب” شاهکارهای هنر ایران” به نقاشی های این کتاب اشاره کرده است و آن را به عنوان اثری عظیم می داند که از کنده کاران روی فلز اقتباس و به تناسب نقاشی بزرگ شده باشد. او اعتقاد دارد این آثار اسراز آمیز هستند چون طرز تبدیل اشکال طبیعی به صور قراردادی و به کاربردن چند نمونه معهود در صورت ها مستلزم سابقه کهنی است و حال آن که هیچ نوع سابقه ای در این باب شناخته نشده است. او همچنین می گوید توجه نقاش به جنبه تزیینی کاملاً مشهود است و این روش را از خصایص نقاشی ایرانی می داند (ص 168).

1- Frye , Richard N

[1]-Cincinnati

[2]-Iconology

جهان در قرن بیست و یکم در دنیایی آکنده از رقابت، توسعه بازارها، ظهور و رواج فن آوری های برتر و گسترش تجارت است. بنابراین شرط توفیق در این عرصه، بهره گیری از فرصتها و رویارویی با چالش های پیش روست و اینها همه ایجاب می کند که فرآیند توسعه اقتصادی با رویکردی راهبردی نسبت به تشخیص شرایط جدید بین المللی و با نگرش به مهمترین مسائل و تنگناهای اقتصاد ملی، مسیر انجام تحولات ساختاری و پاسخگوئی به الزامات رشد پایدار و با ثبات اقتصاد کشور را هموار سازد (سهمانی اصل ، 1385).

یکی از محورهای مورد توجه در چشم انداز بلند مدت اقتصاد ایران رشد سرمایه گذاری، تولید، اشتغال و در بلند مدت برپایی اعتمادی توانمند، پویا و بالنده می باشد. در همین راستا، یکی از مهم ترین و حساس ترین مراکز اقتصادی مورد توجه، بازار اوراق بهادار است. هر چند که بازار سرمایه ایران هنوز به بلوغ کامل نرسیده و در حال گذراندن مسیر تکاملی تدریجی می باشد ولی به توجه مقامات و مسئولین ارشد سیاسی به سمت آن جلب شده و عامه مردم گرایش  بیشتری نسبت به خرید دارایی های مالی پیدا کرده و اهمیت آن بیشتر می گردد. در بازار اوراق بهادار گروه های مختلفی مشارکت دارند. از جمله فعالان این بازار، می توان به سهامداران، معامله گران، کارگزاران، بازارگردانان، کارشناسان و تحلیل گران مالی و …..اشاره نمود. آنها پیوسته در حال ارزیابی ارزش سهام،و مقایسه سهام شرکتهای مختلف، شناسایی سهام ارزان قیمت به منظور خرید و سهام بالاتر از قیمت واقعی جهت فروش، خرید و فروش سهام و اتخاذ تصمیمات سرمایه گذاری می باشند (دوانی، 1387).

سرمایه گذاران و سایر مشارکت کنندگان در بازار اوراق بهادار به منظور تصمیم سازی نیازها، ابزارها، معیارها و اطلاعات متنوع و متعددی می باشند.. ارزش گذاری بر اساس ضرایب قیمت جزء روشهای نسبی و رایج ترین و معروف ترین روشهای ارزشگذاری سهام در بازار سرمایه هستند.

اساس روش ضرایب قیمت بیانگر این است که ارزش سهم به مقدار سود، دارایی و یا ارزش دیگری که از مالکیت سهام ناشی می شود

 بستگی دارد. (بخشیانی وراعی،1387) آشنایی و شناخت کافی نسبت به ضرایب قیمت و دامنه کاربرد آن، می تواند برای سرمایه گذاران در تصمیم گیری های  اقتصادی مفید و سودمند باشد. اختلاف و تفاوت ضرایب قیمت در کشورها، صنایع، بخش ها و شرکتهای مختلف و در طی زمان های متفاوت بیانگر این واقعیت است که ضرایب قیمت تحت تاثیر عوامل و متغیرهای مختافی می باشد. در تحقیقات انجام شده در این خصوص، پژوهش گران عمدتاً دو گروه متغیرهای اقتصادی و حسابداری را به عنوان عوامل اثر گذارو تعیین کننده ضریب P/E مورد آزمون و بررسی قرار داده اند.  نتایج این تحقیقات نشان داده است که تفاوت و انحراف در ضرایب P/E توان تبیین متغیرهای اقتصادی نظیر نرخ تورم، نرخ بهره ونرخ مالیات بردرآمد و متغیرهای حسابداری مانند: سود هر سهم سال آتی، درصد اندوخته نمودن سود، نرخ ریسک شرکت و نرخ رشد سود مورد انتظار را دارد.

1-2- تعریف و بیان مساله

سرمایه گذاران سرمایه از مدلهای مختلفی برای ارزشگذاران سهام استفاده می کنند. کاربرد این مدلها به تناسب صنعت و رشته فعالیت شرکتها با یکدیگر تفاوت دارد. دسته ای از روشهای ارزش گذاری به روشهای نسبی معروف هستند که بر اساس آنها ارزش هر شرکت نسبت به ارزش سایر شرکتهای هم گروه تعیین میگردد. ارزش گذاری بر اساس ضرایب قیمت جزء روشهای نسبی برای ارزشگذاری سهام در بازار سرمایه هستند.(بخشیانی وراعی،1387)

در پی تجزیه و تحلیل بیشتر مسئله بدنبال تشریح ماهیت، ارتباط و بسط موضوع به سایر متغیرها و مفاهیم مربوط به بازار اوراق بهادار و همچنین نحوه کاربرد آن در تصمیمات سرمایه گذاری در بازار اوراق بهادار خواهیم بود.

نسبت قیمت معاملاتی هر سهم به سود هر سهم تابعی از سه متغیر می باشد؛ نرخ رشد سود مورد انتظار، نسبت سود تقسیمی برای هر سهم و بازده مورد انتظار(هزینه سهام).

همانند سایر بنگاهها، موسساتی که نرخ رشد سود مورد انتظار بالایی دارند، نسبت سود تقسیمی پایین و نرخ مورد انتظار سهامداران نیز بالاست. لذا بر این است تا نسبت قیمت به سود آوری برای آنها بالاتر باشد. متغیرهای نرخ رشد بالاتر در سود آوری، نسبت سود تقسیمی، هزینه سهام و بازده حقوق صاحبان سهام مشخص کننده نسبت قیمت معاملاتی هر سهم به ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام به ازای هر سهم می باشند. برای مثال نرخ رشد بالاتر در سود آوری، نسبت های سود تقسیمی بالاتر، هزینه های سهام پایین تر و بازده حقوق صاحبان سهام بالاتر باید همه در نسبت قیمت به ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام بالاتر خود را نشان دهند. از این چهار متغیر، بازده حقوق صاحبان

سهام بیشترین تاثیر را روی نسبت قیمت به ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام دارد و از این رو یکی از متغیرهای تعیین کننده نسبت فوق می باشد. نسبت قیمت معاملاتی هر سهم به فروش به ازای هر سهم با حاشیه سود و نرخ رشد رابطه مستقیم و بازده مورد انتظار(هزینه سهام) رابطه معکوس دارد. نسبت قیمت معاملاتی هر سهم به جریان نقدی عملیاتی هر سهم با نرخ رشد جریان نقدی رابطه مستقیم و با نرخ بازده مورد انتظار رابطه معکوس دارد. (بخشیانی وراعی،1387).

متغیرهای نرخ رشد در سودآوری، هزینه سرمایه، کیفیت سرمایه گذاری و نرخ مالیات مشخص کننده نسبت ارزش تشکیلات به سود قبل از بهره، مالیات و استهلاک می باشند. برای مثال نرخ رشد بالاتر در سود آوری، هزینه سرمایه پایین تر ، کیفیت بیشتر سرمایه گذاری ( بازده بالاتر) و نرخ مالیات کمتر همه خود را در نسبت ارزش تشکیلات به سود قبل از بهره، مالیات و استهلاک بیشتر نشان می دهند، همچنین کاربرد این ضرایب بر اساس مبانی در یک صنعت بیشترین اثر بخشی را دارند.

با توجه به آنچه بیان شد در این تحقیق درصد بررسی این موضوع هستیم: 

– آیا بین ضرایب P/E،P/B،P/S،P/CFO و EV/EBITDA با بازده سهام در صنعت رابطه وجود دارد؟

– تفاوت ضرایب موثر در بازده سهام صنعت چگونه است؟

1-3 اهمیت و ضرورت تحقیق

هدف سرمایه گذاران از سرمایه گذاری در سهام شرکتها کسب بازده سهام بیشتر است و از آنجایی که ضرایب قیمت از مدلهای رزشگذاری سهام در بازار سرمایه هستند، لذا اهمیت موضوع این پژوهش از دیدگاههای زیر مورد بررسی قرار می گیرد:

• بعد مکانی:

بواسطه آنکه پژوهش از بین شرکتهای پذیرفته شده (صنعت سیمان) انجام پذیرفته و اهمیت بازار اوراق بهادار به عنوان ابزار اساسی یرای اقتصاد های پیشرفته و مکانی برای تجهیز و تخصیص بهینه سرمایه های اندک به فعالیتهای سودآور، مفید، مستعد و همچنین جایگاهی مطمئن برای سرمایه گذاری که با هر درجه از ریسک پذیری تمایل به مشارکت در این بازار را دارد واضح و روشن است و از سوی دیگر قوانین و مقررات پذیرش شرکتها و واحدهای اقتصادی و کنترل آنها توسط مکانیزم های کنترل و هیاتهای بازرسی و فنی فضایی را ایجاد کرده که در این بازار شرکتهایی که در هر صنعت وارد بورس می گردند شرکتهایی مطرح که حائز شرایط پذیرش و حداقل ضوابط قانونی، مالی و عملیاتی می باشند و این می تواند شاخصی از شرکتهای برتر در هر رشته فعالیت باشد لذا بررسی اهمیت این موضوع از این دید نیز قابل توجه می باشد.

2– استمرار حضور سرمایه گذاران در بازار اوراق بهادار:

هنگامی که فردی تصمیم به سرمایه گذاری در سهام می گیرد اولین موضوعی که با آن مواجه می شود انتخاب سهم مورد نظر است.

در بازار اوراق بهادار به خصوص سرمایه گذاران جزء بیشتر بر اساس اطلاعات غیر رسمی و غیر صحیح مبادرت به اخذ تصمیم می نماید که این موضوع منجر به زیان آنان و در نهایت دلسردی و خروج از بازار سرمایه می گردد. به منظور استمرار حضور سرمایه گذاران به عنوان اصلی ترین ارکان بازار اوراق بهادار، لازم است تمهیداتی فراهم شود. که این تمهیدات می تواند دارای جنبه های قانونی و اطلاع رسانی باشد(راعی، 1385).

3– محتوای ارزش اطلاعات آمار معاملات سهام :

عامل دیگری که ما را به سمت انجام تحقیق هدایت کرده است بررسی ارزش اطلاعات آمار معاملات سهام است. بسیاری از علاقه مندان به بازار سرمایه هر روز در مطبوعات آمار معاملات سهام را ملاحضه می کنند. در این آمار معاملات معمولاً چند ستون درج می شود ستونی به تعداد دفعات معامله هر روز و ستونی به تعداد سهام معامله شده هرروز اختصاص یافته است. ستونهای دیگری نیز به آخرین قیمت هر سهم و تغییر قیمت سهام اختصاص دارند که در نهایت نرخ رشد سهام، EPS و P/E از همین اطلاعات استخراج می شود. اولین سوالی که در ذهن هر خواننده ایجاد می شود این است که این اطلاعات چه اهمیتی دارد و از تجزیه و تحلیل آنها چه نتیجه می توان گرفت؟(راعی،1385).

4- بعد دانش امور مالی :

رشد و تکامل هر رشته از دانش بشری مرهون تلاش اندیشمندان، محققین و تئوریستها در بسط و ایجاد تئوریها با قدرت اندیشه و نبوغ فکری و تحقیقات مستمر در این زمینه بوده است. آنها همواره در پی بررسی تفحص و پاسخ سوالات خود در موارد گوناگون بوده اند(راعی،1385)..پژوهش حاضر از این حیث قابل توجه است که تاثیر ضرایب قیمت را در تعیین بازده سهام شرکتهای پذیرفته شده(صنعت  سیمان) مورد بررسی قرار می دهد و اینکه کدامیک از این ضرایب از کارایی بیشتری برخوردار است.

­ای از عادات افراد می باشد ,این عوامل فرهنگی می توانند با برداشت های روانشناختی افراد تحت تاثیرقرار گیرند(2009، song & Etal )

کار و یادگیری گروهی:در کار و یادگیری گروهی تاکید بر اهمیت هم راستایی نیروها و کارکنان سازمان است تا از به هدر رفتن انرژی جلوگیری شود.یادگیری جمعی عبارت است ازفرآیندی که طی آن ظرفیت اعضا ی گروه توسعه داده شده و به گونه ای همسو شود که نتایج حاصل از آن چیزی باشد که همگان واقعا طالب آن بوده اند( .(Senge, 1990

اشتراک دانش : به اشتراک گذاشتن دانش,انتقال و توزیع دانش,انتقال سازمانی و فن آورانه ی داده ها ,اطلاعات و دانش را در بر می

 گیرد.ظرفیت سازمان برای جابه جایی دانش, بیانگر قابلیت انتقال و به اشتراک گذاشتن قدرت است که لازمه موفقیت شرکت نیز هست. دانش باید به دقت و به سرعت در سراسر سازمان ویا حوزه های شرکت توزیع شود (Marquard, 2002).

تفکرسیستمی: تفکر سیستمی یعنی استفاده از روش سیستمی در تحلیل واداره امور سازمان وتوجه برتاثیرعوامل سازمانی بر یکدیگر.با تفکری کلی نگرانه,فعالیت های تجاری و به طور کلی سایر تلاش های انسانی همگی سیستم هستند.آن ها توسط ساخته های فعالیت های مرتبط با یکدیگرمحدود شده اند,فعالیت هایی که معمولا نیاز به سال ها زمان دارند تا به طور کامل بر یکدیگر اثر بگذارند. ازآن جا که ما خود نیز جزئی از این مجموعه هستیم, برای پی بردن به الگوی تغییر با دشواری مضاعفی مواجه هستیم (Senge 1990).

رهبری مشا رکتی: پیامد رهبری مشارکتی,داشتن احساس شراکت کارکنان است.نتیجه چنین کوششی آن است که کارکنان احساس می کنند به آنان نیاز است و وجودشان سودمند است. تحقیقات ثابت کرده است که مشارکت ، مقاومت در برابر تغییر را کاهش,تعهد به سازمان را افزایش داده وسطح فشار روانی را پایین می آورد.

توسعه شایستگی کارکنان: شایستگی در ادبیات منابع انسانی,مجموعه ای از دانش,مهارت ها و رفتار های قابل سنجش و قابل مشاهده که در موفقیت یک شغل سهیم هستند.برای مدیریت منابع انسانی باید سطح دانش ,اطلاعات,مهارت ها و قابلیت های کارکنان را ارتقا داد ودر انها شایستگی ایجاد کرد.توسعه منایع انسانی با آموزش های زیاد حاصل نمی شود بلکه باید به صورت برنامه ریزی شده و نظام مند عمل کند.

1-6-2 متغیر وابسته:

بهره وری منابع انسانی:حداکثر استفاده مناسب ازنیروی انسانی به منظور حرکت در جهت اهداف سازمان با کمترن زمان و کمترین هزینه را گویند.

 با توجه به 5 عامل اشاره شده در پرسشنامه وتطبیق آن با مدل مفهومی لازم به ذکر است که مدل های فردی در بر گیرنده مجموع توسعه شایستگی و اشتراک دانش است و مدل ذهنی در بر گیرنده فرهنگ سازمانی و رهبری مشارکتی است که در شکل 1-1  نشان داده شده است .