ترانسفورماتورها در عین حال که از اصلی‌ترین تجهیزات شبکه قدرت جهت تأمین انرژی مشترکین به شمار می‌روند، اما به دلیل تلفات، جزء مصرف کننده‌های شبکه نیز می‌باشند. از طرفی به منظور بهبود قابلیت اطمینان و تأمین بار در زمان پیک، در پست‌های فوق توزیع و انتقال، معمولاً دو یا سه ترانسفورماتور به صورت موازی نصب می‌گردند. با توجه به آمار و اطلاعات موجود، در زمان‌هایی از سال درصد بارگذاری ترانسفورماتورهای قدرت بسیار پایین است، به نظر می‌رسد خروج عمدی یکی از ترانسفورماتورهای موازی پست‌ها و قرار دادن آن در حالت آماده به کار، عامل موثری در کاهش هزینه بهره‌برداری از ترانسفورماتورها خواهد بود. در زمان‌های بارگذاری خیلی کم ترانسفورماتورهای قدرت، تلفات بی باری بخش اعظمی از تلفات کل را به خود اختصاص می‌دهد]10،7[. لذا در این پایان‌نامه روش جدیدی مطرح می‌شود که با خروج عمدی یک ترانسفورماتور در پست‌های دارای دو ترانسفورماتور و قرار دادن آن در حالت آماده به کار[2]، بتوان تلفات بی باری ترانسفورماتورهای موازی را در زمان‌های کم باری کاهش داد و تأثیر این خروج را بر تلفات مسی بررسی نمود. از طرفی از آنجائیکه خروج یک پست فوق توزیع یا انتقال از مدار، موجب قطع تغذیه تعداد زیادی از مشترکین خواهد شد، مهم‌ترین چالش در این روش، سطح قابلیت اطمینان و دسترس‌پذیری ترانسفورماتورهای پست در این حالت و مقایسه‌ی آن با حالت متداول بهره‌برداری است. عوامل بسیاری به صورت متقابل بر قابلیت اطمینان در این حالت اثرگذار خواهند بود و به تبع آن شاخص‌های اقتصادی آن‌ها بهره‌برداری بهینه‌ی ترانسفورماتورها را تحت تأثیر قرار خواهند داد.
برای بررسی روش پیشنهادی جدید، از منابع کتابخانه‌ای، مقالات چاپ شده معتبر و استانداردهای IEEE ، IEC و ملی در تدوین این پایان‌نامه استفاده شده است.
در این فصل به بررسی تحقیقات و مطالعات انجام شده در خصوص مسائل مربوط به بهره‌برداری از ترانسفورماتورهای قدرت پرداخته خواهد شد.
پیشینه‌ی تحقیق
در اینجا به نمونه‌هایی از تحقیقات گذشته که در راستای موضوع این پایان‌نامه بررسی شده‌اند اشاره می‌شود:
در مرجع ]1[ به تعیین قابلیت بارگذاری ترانسفورماتور با در نظر گرفتن عملکرد فوق تحریک می‌پردازد. ابتدا مدل تخمین دمای نقطه داغ استاندارد IEEE معرفی می‌شود و در ادامه شرایط فوق تحریک بررسی می‌گردد و مدل با این شرایط اصلاح می‌گردد و در نهایت با استفاده از مدل اصلاح‌شده با توجه به نرخ‌های پیری عایق و تغییرات دمای محیط، قابلیت بارگذاری ترانسفورماتور با شبیه‌سازی تعیین و میزان تأثیر فوق تحریک روی بار مجاز ترانسفورماتور مشخص شده است.
در مرجع ]2[ مدلی برای تخمین دمای نقطه داغ ترانسفورماتور ارائه‌ شده است و با استفاده از آن تأثیر تغییر دمای محیط روی دمای نقطه

 

 داغ و عمر عایقی ترانسفورماتور بررسی و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.

در مرجع ]3[ دوره برنامه‌ریزی بهینه با توجه به ضریب متوسط بار بیشینه و ارزش واقعی تلفات و قدرت ذخیره برای ترانسفورماتورهای توزیع محاسبه شده است.
در مرجع [4] به تأثیر بارگذاری روی قابلیت اطمینان ترانسفورماتور پرداخته شده است. در ابتدا قابلیت اطمینان دوره عمر مفید بررسی‌شده و سپس با استفاده از تغییرات عمر مفید در اثر بارگذاری با به‌کارگیری تابع توزیع نرمال قابلیت اطمینان در دوره فرسایش بررسی‌شده است.
مرجع ]5[ به ارزیابی عمر عایقی یک ترانسفورماتور قدرت تحت تنش‌های مختلف حرارتی، الکتریکی و محیطی می‌پردازد. ابتدا به بررسی مدل تنش حرارتی یک ترانسفورماتور قدرت با استفاده از معادله آرینیوس پرداخته و سپس مدل به دست آمده بر اساس تنش الکتریکی اصلاح می‌گردد. و در پایان با استفاده از مفهوم پیری عایقی و ضریب تسریع فرسودگی به تخمین مقدار کاهش عمر یک ترانسفورماتور می‌پردازد.
در مرجع ]7[ به بررسی بهره‌برداری اقتصادی از ترانسفورماتور با در نظر گرفتن قابلیت اطمینان پرداخته شده است. این مقاله بر یافتن یک نقطه بحرانی بار مورد نیاز جهت استفاده از دو ترانسفورماتور پست به طور همزمان استوار است. برای تبدیل شاخص‌های قابلیت اطمینان به شاخص‌های اقتصادی از هزینه قطعی مشترکین استفاده شده و جهت محاسبه انرژی قطعی مشترکین از روش تخمینی استفاده نموده است. در این مرجع تاثیر این شیوه بهره‌برداری بر عمر ترانسفورماتورها بررسی نشده است.
در مرجع ]11[ روشی بر اساس آنالیز هزینه/ فایده قابلیت اطمینان مبتنی بر ارزش قابلیت اطمینان مشترکین جهت بررسی بارگذاری نرمال و تعیین ظرفیت اضطراری با در نظر گرفتن سطوح مختلف بارگذاری ترانسفورماتورها قدرت ارائه‌ شده است. در این مقاله هزینه انرژی انتظاری تأمین نشده به عنوان یک شاخص تأثیرگذار در سناریوهای مختلف محاسبه شده است و با محاسبه هزینه ظرفیت استفاده نشده و نرخ ظرفیت اضطراری ترانسفورماتورها، درصد بهینه بارگذاری ترانسفورماتورها تعیین شده است. این مرجع همچنین ضابطه‌ای جهت تعیین میزان بارگذاری اضطراری ترانسفورماتورهای تحت بهره‌برداری ارائه کرده است.
در مرجع ]12[ روشی برای به دست آوردن کاهش عمر ترانسفورماتور بر اساس آنالیز وابستگی تصادفی بین شرایط بارهای غیرعادی ترانسفورماتور و دمای محیط ارائه‌ شده است. تمرکز این مرجع بر رفتار اتفاقی دمای محیط بر مطالعات کاهش عمر ترانسفورماتور می‌باشد.
در مرجع ]13[ یک مدل هیبریدی خروج وابسته به موقعیت ترانسفورماتور ارائه شده تا قابلیت اطمینان را ارزیابی کند. در این مقاله چهار حالت شکست ترانسفورماتور (مدل دمای نقطه داغ، مدل نقص فرسودگی وابسته به دمای نقطه داغ، مدل نقص اتفاقی وابسته به دمای محیط، مدل خروج به واسطه نقص حفاظت اضافه بار) به صورت ترکیبی بیان شده است. یکی از حالت‌های این مدل خروج به سبب اختلال در حفاظت اضافه بار می‌باشد که با استفاده از تابع توزیع نرمال قابلیت اطمینان سیستم را بررسی نموده است.
در مرجع ]14[ جهت تعیین ظرفیت بارگذاری ترانسفورماتورها مبتنی بر مسئله‌ی کاهش عمر انتظاری ترانسفورماتور از مدلی احتمالی با در نظر گرفتن عوامل تأثیرگذار بر کاهش عمر انتظاری ترانسفورماتور، از جمله منحنی بار روزانه، نرخ خروج اجباری ترانسفورماتور، مدت زمان خروج‌ها، طول مدت زمان اضافه بار انتظاری استفاده ‌شده است.
در مرجع ]15[ اثر حرارتی بارگذاری به طور کامل شرح داده شده و در مورد شرایط بارگذاری فراتر از مقادیر نامی بحث شده است. روش استفاده از استاندارد IEEE برای محدودیت‌های بارگذاری ترانسفورماتور توضیح داده شده و مدل حرارتی طبق استاندارد برای به دست آوردن دمای نقطه داغ ارائه‌ شده است. در نهایت با استفاده از یک رله میکرو پروسسوری حفاظت ترانسفورماتور در برابر اضافه بار و محدودیت مجاز حرارتی ترانسفورماتور، طراحی و شبیه‌سازی گردیده است.
در مرجع [16] به بررسی دو مدل در (IEEE Loading Guide) که یکی در بخش هفتم و دیگری در پیوست G این استاندارد مطرح شده است برای محاسبه دمای نقطه داغ پرداخته شده است. در این مقاله مطالعه‌ای مقایسه‌ای بین این دو روش از طریق ارزیابی دمای نقطه داغ چهار ترانسفورماتور با سیستم‌های خنک‌کنندگی ONAN، ONAF، OFAF و ODAF و تحت شرایط بار پایدار، بار روزانه و پروفیل‌های دمای محیط و یک دوره کوتاه اضافه بار، انجام شده است.
در مرجع [17] یک مدل ریاضی یک ترانسفورماتور از دیدگاه گرمایی ارائه‌ شده و در این مدل دمای نقطه داغ[3] برای بارگذاری‌های مختلف و پیوسته بررسی‌شده‌اند.
مرجع [18] به مسئله بارگذاری ترانسفورماتور با رویکرد تحریک بیش از حد پرداخته و در آن یک روش ارزیابی بارگذاری پیشنهاد شده است. داده‌های آن از 50 تست واقعی ترانسفورماتور قدرت بوده و به وسیله آن داده‌ها به تأثیر تحریک اضافی روی عمر ترانسفورماتور پرداخته است.
در مرجع [19] توصیفی جامع از فلسفه اضافه بار[4] و روش‌های محاسبه منحنی عمر ترانسفورماتور ارائه شده و با استفاده از یک برنامه کامپیوتری این موارد را تشریح نموده است. در این مقاله قابلیت اطمینان ترانسفورماتور مورد مطالعه قرار نگرفته است.
در مرجع [20] روشی برای ارزیابی احتمالات افزایش دمای بیشینه ترانسفورماتور و افت انتظاری عمر ترانسفورماتور با در نظر گرفتن بار گذشته پست و دمای محیطی بیان شده است و همچنین طرح‌های توسعه پست برای مطابقت دادن با بار پیش‌بینی‌شده منطقه بر اساس ارزش اقتصادی در مقابل قابلیت اطمینان مقایسه شده است. ولی فرسایش و میزان عمر ترانسفورماتور مورد ارزیابی قرار نگرفته است.
مرجع [21] تشریح می‌کند که چگونه مشخصات فرسایش می‌تواند از نظر کمی روی محاسبه شاخص‌های قابلیت اطمینان از قبیل انتظار از دست دادن بار[5]، زمان انتظاری قطع بار[6]، فراوانی قطع بار[7]، انرژی انتظاری تأمین نشده در سیستم قدرت تأثیر بگذارد. برای ایجاد سابقه تعمیر و خرابی اجزا روش شبیه‌سازی مونت‌کارلو زنجیره‌ای با استفاده از مدل کردن فرایند نقطه تصادفی معرفی شده است و از نرم‌افزار MATLAB برای شبیه‌سازی سیستم IEEE RTS، 24 باسه تک منطقه‌ای استفاده ‌شده و در نهایت این شاخص‌ها محاسبه و با هم مقایسه شده‌اند.
در مرجع [22] مدل قابلیت اطمینان ترانسفورماتور برای خرابی اتفاقی اجزا در حالت خنک‌کنندگی روغن طبیعی ـ هوا اجباری ارائه‌ شده است که در آن اجزا ترانسفورماتور را به سه زیرسیستم تقسیم‌بندی کرده و از روش مدل‌سازی مارکوف در 11 حالت قابلیت اطمینان سیستم را تحلیل نموده است. در نهایت مقادیر قابلیت اطمینان را در حالت‌های ظرفیت بار کامل، نیمه ظرفیت و حالت خروج به دست آورده است. در این مقاله قابلیت اطمینان با محوریت خنک‌کنندگی بررسی‌شده است و به بحث‌های بارگذاری و فرسایش ترانسفورماتور پرداخته نشده است.
در مرجع ]23[ در چندین کشور برای ترانسفورماتورهایی که بالای 30 سال عمر داشته و مقدار نامی ولتاژ آن‌ها حداقل 72 کیلوولت بوده، اطلاعات بیش از 1000 خطا در بین سال‌های 1968 تا 1978 جمع‌آوری شد. اطلاعات نشان می‌دهد که نرخ خرابی ترانسفورماتور در حدود 2% در سال می‌باشد. تحقیقات انجام‌گرفته نشان می‌دهد افزایش ولتاژ نامی و دارا بودن تپ چنجر نرخ خطا را افزایش می‌دهد. در این مقاله خرابی‌ها به انواع خرابی‌های الکتریکی، دی الکتریک، مکانیکی و گرمایی و یک بار دیگر به خرابی‌های تولید، طراحی و نگهداری، آذرخش و خطاهای سیستم دسته‌بندی شده‌اند و درصد هر کدام از انواع خطا مشخص شده‌اند. علاوه بر این‌ها در این تحقیق خرابی‌ها بر اساس اجزا آسیب دیده ترانسفورماتور نیز تقسیم‌بندی شده‌اند.
در مرجع ]24[ روش جدیدی برای ارزیابی عمر ترانسفورماتور با توجه به دمای محیط ارائه‌ شده است. این تخمین عمر باقیمانده، می‌تواند زمان تعمیرات و یا جایگزینی ترانسفورماتور را تعیین کند. علاوه بر روش‌های ذکر شده در این مرجع، روش‌های دیگری هم وجود دارند که با استفاده از تکنیک‌های قابلیت اطمینان به این کار می‌پردازند.
جمع‌بندی
همان‌طور که ملاحظه گردید، در هیچ‌کدام از تحقیقات گذشته مطالعه‌ای بر روی تغییر در نحوه بارگذاری و روش بهره‌برداری ترانسفورماتورها انجام نشده است. از طرفی در بعضی از تحقیقات انجام شده مدل‌های بررسی‌شده مربوط به یک ترانسفورماتور بوده و مطالعه در زمینه‌ی بهره‌برداری از ترانسفورماتورهای موازی یک پست و اثر متقابل آن‌ها بر یکدیگر با در نظر گرفتن مفاهیم قابلیت اطمینان صورت نگرفته است.
در تحقیقات گذشته برای بررسی اثر دمای محیط بر عمر ترانسفورماتورها از داده‌های ساعتی استفاده نشده و همچنین اثر جریان هجومی ترانسفورماتور بر مدل حرارتی کاهش عمر ترانسفورماتور بررسی نگردیده است.
این پایان‌نامه با پیشنهاد روشی جدید در زمینه‌ی بهره‌برداری از ترانسفورماتورهای موازی پست‌های انتقال مبتنی بر خروج عمدی یکی از ترانسفورماتورها و تعیین یک نقطه بار بحرانی و محدوده‌ی اقتصادی بهره‌برداری برای ترانسفورماتورهای موازی، به تأثیر این روش بهره‌برداری بر عمر متوسط ترانسفورماتور و قابلیت اطمینان سیستم در دوره فرسایش با استفاده از تابع توزیع نرمال پرداخته است.
همچنین در این پایان‌نامه با استفاده از مدلی پیشنهادی اثرات دمای محیط به صورت ساعتی در محاسبات گنجانده شده و تأثیر جریان هجومی بر مدل حرارتی نیز مورد بررسی قرار گرفته است.
[1] – Expected Energy Not Supply (EENS)
[2] – Standby
[3] – Hotspot Temperature
[4] – Overloading
[5] – Loss of Load Expection (LOLE)
[6] – Loss of Load Duration (LOLD)
[7] – Loss of Load Frequency (LOLF)
***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود است***
متن کامل را می توانید دانلود نمائید
چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)
ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه
با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند
موجود است

دراین فصل از پژوهش، محقق با توجه به موضوع تحقیق بررسی رابطه میان ساختار سازمانی و سلامت نظام اداری در دستگاههای دولتی شهرستان اردستان به بررسی پیشینه تحقیق در4 بخش شامل توضیحاتی در مورد سازمان، اداره و دستگاه دولتی، فساد اداری، ساختار سازمانی، مطالعات انجام شده در داخل و خارج از کشور می پردازیم.

2-1- تعاریف سازمان،سیستم اداره و دستگاه دولتی

2-1-1-     سازمان

تعریف سازمانها در زمان و فضا کار آسانی نیست. سازمانها نظامهای بازی هستند که با محیطهای  اطراف خود تعامل دائم دارند. و دارای زیرگروهها و واحدهای حرفه‌ای، لایه‌های سلسله‌مراتب و بخشهای زیادی هستند که از حیث جغرافیایی پراکنده می‌باشند(مک

 

 لنن،1383،78).

برای سازمان تعاریف متعددی ارائه گردیده ‌است. گر چه این تعاریف در ظاهر کلمات با یکدیگر متفاوت است؛ اما در حقیقت سرانجام یکسان دارند. عده‌ای سازمان را تشریک مساعی و همکاری گروهی از افراد به منظور نیل به هدف یا هدف‌های تعیین شده می‌دانند. اندیشمندی سازمان را به روابط منظم افرادی که دارای وظایف مختلف ولی دارای هدف مشترک هستند توصیف می‌نماید(وزیرنیا، 1354، 23).

برخی ازاساتید رشته مدیریت سازمان را یک رشته روابط منظم و عقلانی دانسته که بین افرادی که وظایف پیچیده و متعددی را انجام می‌دهند و کثرت تعداد آنان به قدری است که نمی‌توانند باهم در تماس نزدیک باشند به منظور تأمین هدف مشترک خاصی برقرار می‌گردد تعریف نموده‌اند (اقتداری،1353، 25).

 در تعریف دیگری از سازمان آمده است، سازمان عبارت است از فرآیند نظام‌یافته‌ای از روابط متقابل افراد جهت دست‌یافتن به هدفهای معین است. رابینز در تعریف سازمان می‌گوید، که سازمان پدیده اجتماعی به شمار می‌آید که به طور آگاهانه هماهنگ‌شده و دارای حدود وثغور نسبتاً مشخصی بوده و برای تحقیق هدف یا اهدافی، بر اساس یک سلسله مبانی دائمی فعالیت می‌کند می‌باشد(رابینز، 1379، 21).

منظور از پدیده اجتماعی این است که سازمان از افراد یا گروه‌هایی تشکیل‌شده که با هم در تعاملند و تأثیر‌گذاری متقابل بر یکدیگر دارند. عبارت آگاهانه هماهنگ‌شده در رابطه با مدیریت به کار گرفته می‌شود. توجه به این نکته ضروری است که تأثیرات متقابل یکباره ایجاد نشده‌اند بلکه با مطالعه و بررسی قبلی می‌باشد. از این رو سازمان یک پدیده اجتماعی‌است. چون میان اعضای آن توازن ایجاد می‌شود تا از دوباره‌کاری و اعمال زاید جلوگیری گردد ضمن آنکه وظایف اصلی آن باید به طور کامل اجرا گردد و نیاز به هماهنگی و به شکل تأثیر متقابل بر این اساس است (سید‌جوادین، 1382، 18).

دکتر منوچهر کیا با توجه به نظرات چند نفر از اساتید رشته مدیریت تعریف زیر را ارائه کرده است، سازمان عبارتست از واحد اجتماعی خاصی که ساختار آن از روی تعمد بوجود می‌آید و بارها مورد دوباره‌سازی مجدد به منظور دستیابی هدف یا اهدافی معین قرار می‌گیرد(کیا، 1379، 123).

در تعریف ریچارد – ال دفت آمده‌است که سازمان عبارت است از :

1- یک نهاداجتماعی است 2- که مبتنی بر هدف است 3- ساختار آن به صورتی آگاهانه طرح ریزی شده است و دارای سیستم های فعال و هماهنگ است و سرانجام 4- با محیط خارجی ارتباط دارد. در سازمان رکن اصلی این نیست که مجموعه‌ای از سیاست‌های و رویه‌ها ارائه گردد. سازمان از افراد و رابطه ای که با یکدیگر دارند تشکیل می‌شود. هنگامی که افراد برای انجام وظایفی ضروری در جهت تأمین هدف‌ها با یکدیگر روابط متقابل برقرار می‌کنند سازمان به وجود می‌آید(دفت، 1377، 19).

همانگونه که ملاحظه می‌شود هر صاحبنظری از سازمان تعریفی را ارائه کرده که با توجه به رویکرد و زاویه دید او به این پدیده اجتماعی بوده‌است. حال  با این تنوع تعاریف، رسیدن به تعریفی متفق‌القول و جامع سخت به نظر می‌رسد، اما این به معنای آن نیست که هیچ اشتراکی بین این تعاریف وجود ندارد چرا که همه سازمان‌ها از آن جهت که سازمان هستند دارای اشتراکاتی می‌باشند و ارائه این ما‌به‌الاشتراک می‌تواند تعریفی مورد‌قبول باشد.

سازمان: مجموعه روابطی است مشخص بین افرادی مشخص که برای دستیابی به اهدافی مشخص تلاش می‌کند.

2-1-2-     سیستم 

در تعریف سیستم در فرهنگ وبستر آمده‌ است، سیستم مجموعه‌ای است که از چندین جزء وابسته به یکدیگر تشکیل یافته‌است.

در تعاریفی که در ادامه‌ می‌آید به اهمیت ارتباط و همبستگی میان اجزای تشکیل دهنده و یک سیستم، توجه شده‌است.

 1- سیستم عبارت است از تعدادی روش وابسته به یکدیگر که با اجرای روشهای مزبور، قسمتی از هدف یک سازمان تأمین می‌شود.

با توجه به تغییرات و پیچیدگی های روز افزون جامعه و گسترش روابط اجتماعی ، آماده سازی افراد ، جهت رویارویی با موقعیت های دشوار ، امری ضروری به نظر می رسد به همین دلیل روان شناسان جهت پیشگیری از بیماری های روانی و نابهنجاری های اجتماعی ، آموزش مهارت های زندگی را در سراسر جهان و در سطح مدارس آغاز نموده اند .

آموزش مهارت های زندگی به مجموعه ای از توانایی هایی گفته می شود که زمینه سازگاری رفتار مثبت و مفید را فراهم می آورد و این توانایی ، فرد را قادر می سازد که ضمن پذیرش مسئولیت های اجتماعی خود ، بدون لطمه زدن به خود و دیگران بتواند به شکل موثری با خواست ، انتظارات و مشکلات روزانه در روابط بین فردی روبرو گردد(کریم زاده، 1388) .

 

 

آنچه که امروز تحت عنوان مهارت زندگی مشهور است تنها حاصل کار پژوهشگران عصر حاضر نیست بلکه بسیاری از این مهارت ها در لابه لای تعالیم الهی بخصوص در قرآن و احادیث معصومین بیان شده است .

اهمیت و ضرورت آموزش مهارت های زندگی زمانی مشخص می شود که بدانیم آموزش مهارت های زندگی موجب ارتقای تواناییهای روانی – اجتماعی می گردد این تواناییها فرد را برای برخورد موثر با کشمکشها و موقعیت های زندگی یاری می بخشند و به او کمک می کنند تا با سایر انسانهای جامعه ، فرهنگ و محیط خود مثبت و سازگارانه عمل کند و سلامت روانی خود را تامین نماید بدین ترتیب ، تمرین مهارت های زندگی موجب تقویت یا تغییر نگرشها ، ارزشها و رفتار انسان می گردد (ناصری ، 1384) .

در نتیجه با پدیدآمدن رفتارهای مثبت و سالم بسیاری از مشکلات بهداشتی قابل پیشگیری خواهند بود. بنابراین کمک به کودکان در رشد و گسترش مهارت های مورد نیاز برای زندگی مطلوب ایجاد یا افزایش اعتماد به نفس در برخورد با مشکلات و همچنین کمک به آنان در رشد و تکامل عواطف و مهارت های اجتماعی لازم جهت سازگاری موفق با محیط اجتماعی و زندگی موثر و سازنده ضروری به نظر می رسد (شعاری نژاد ، 1377) .

بر اساس پژوهشهای انجام شده عواملی نظیر عزت نفس ، مهارت های بین فردی ، برقراری ارتباط مطلوب ، تعیین هدف ، تصمیم گیری ، حل مساله و تعیین و شناسایی ارزشهای فردی و پیشگیری درکاهش انواع ناهنجاری های رفتاری و اختلالات روانی کودکان نقش موثری دارند (علیمردانی ، 1384) .

آموزش پیش نیاز لازم بر ای سلامت است و سلامت توسط مردم و در جایی که زندگی ، تحصیل ، کار و تفریح می کنند و یا عشق می ورزند بوجود می آید و توسط آنها تداوم می یابد .

سلامت ، دست یابی به رفاه تمام اعضای خانواده را از طریق مراقبت از خود و دیگران و با قادر ساختن مردم برای تصمیم گیری و داشتن تسلط به شرایط محیط زندگی خود و تامین لازمه های زندگی اجتماعی ، تضمین می نماید (خالصی و عالیخانی ، 1382) .

بنابراین با توجه به اهمیت مهارتهای زندگی با اهداف گوناگون پیشگیری و ارتقاء سطح سلامت روانی ضرورت آموزش اینگونه مهارت ها به کودکان برای ما آشکار می شود .

96 روش تبیین یافته

 

97 توصیف یافته های تحقیق

 

98 آزمون فرض نرمال بودن متغییرها

 

137 فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادها

 

نتیجه گیری بر اساس یافته های تحقیق

 

152 سئوال اصلی پژوهش

 

152 سئوالات فرعی پژوهش

 

152 محدودیت های تحقیق

 

155 پیشنهادها بر اساس یافته های تحقیق

 

158 پیشنهادها به سایر محققین

 

159 فهرست منابع و ماخذ

 

159

عنوان تحقیق

“بررسی سنجش میزان اثر بخشی تیمهای كاری در گروه هولدینگ رایزکو”

بیان مسئله

گروه هولدینگ رایزکو با داشتن بیش از 2000 نفر پرسنل یکی از بزرگترین قطعه سازان صنعتی ایران می باشد که برای صنایع مختلف از جمله صنایع خودرو , قطعات پلاستیکی تولید می کند .

به دلیل بزرگی این گروه صنعتی اداره آن بصورت هولدینگ می باشد لذا هر کارخانه برای اجرای برنامه های خود در چهار چوب اهداف کلان گروه که در شورای راهبردی تعیین می شود دارای گروه های اجرایی متفاوتی در سطوح مختلف است و جلسات مختلفی برای هماهنگی بیشتر  بین اعضاء تشکیل می گردد.

همچنین بین کارخانجات نیز در سطوح مختلف  مدیریتی و کارشناسی جلساتی تشکیل می گردد تا گروههای کاری هم رده و هم هدف با حضور مدیران از گروه های مختلف برای حل مسائل مشترک ، هماهنگی بین گروهها و واحدها یا برای انجام پروژه ای در کوتاه مدت یا بلند مدت  تشریک مساعی نمایند.

این تیمها با اهداف: آموزشی , اداری , مالی , خرید و فروش , تولید , نگهداری و تعمیرات , لجستیک و کیفی  جلسات منظمی  دارند و در جلسات پروژه های مختلف سیاستگذاری , تعریف و اجرای آنها کنترل می گردند.

 آنچه هم اکنون در میان کلیه گروهها و تیمها بصورت یک مساله در آمده است این است که چگونه می توان اثر بخشی این تیمها و گروهها را بالا برد؟ آیا همه این گروهها و تیمها کارا هستند؟ آیا هدفمند تشکیل جلسه می دهند و نتایج کارشان مطلوب است؟ آیا اعضاء همه در تصمیم گیریها مشارکت و به یکدیگر کمک می کنند؟ مهارت های تیمی کفایت دارد؟ وآیا ادامه این الگو صحیح است یا خیر؟و چندی دیگر از این سوال ها که ما را بر این داشت تا در این موارد غور و تفحصی بنماییم.

اهداف پژوهش

1. تعیین نقش تیمهای كاری در مشارکت بیشتر کار کنان
2. تعیین نقش تیمهای كاری در بالا رفتن سرعت انجام امور
3. تعیین نقش تیمهای كاری در جلوگیری از دوباره کاری
4. تعیین نقش تیمهای كاری در ایجاد زمینه های همکاری بین فردی
5. تعیین نقش تیمهای كاری در افزایش تعهد گرایی
6. تعیین نقش تیمهای كاری در كاهش تعارضات
7. تعیین نقش تیمهای كاری درتصمیمات استراتژیک سازمان
8. تعیین نقش تیمهای كاری در بالا رفتن بهره وری
9. تعیین نقش تیمهای كاری در افزایش اثر بخشی فعالیهای سازمانی

سوالات پژوهش

1.آیا تیم های كاری در مشاركت كاركنان در تصمیم گیری نقش دارند؟

2.آیا تیم های كاری بر افزایش سرعت انجام امور تاثیر دارند؟

3.آیا تیم های كاری از دوباره كاری می كاهند؟

4.آیا تیم های كاری در ایجاد زمینه های همكاری بین كاركنان می افزاید؟

5.آیا تیم های كاری تعهد گرایی را افزایش می دهند؟

6.آیا تیم های كاری تعارضات را كم می كنند؟

 

 

 

7.آیا تیمهای كاری بر تصمیمات استراتژیک سازمان موثرند؟

8.آیا تیمهای كاری بر افزایش بهره ور ی سازمان موثرند؟

9.آیا تیمهای كاری الگویی برای افزایش اثر بخشی سایر فعالیتهای سازمانی هستند؟

متغیرهای پژوهش

الف) متغییرهای مستقل

• مشاركت كاركنان
• افزایش سرعت امور
• جلوگیری از دوباره كاری
• ایجاد زمینه همكاری بین كاركنان
• افزایش تعهد گرایی
• كاهش تعارضات
• تاثیر بر تصمیم گیری های اسراتژیك
• افزایش بهره وری
• افزایش اثر بخشی فعالیتهای سازمان

كلیه متغییرهای فوق از نوع كمی فاصله ای می باشند.

تعاریف متغییرهای مستقل

• مشاركت كاركنان

تعریف تئوریك: مشاركت كاركنان در مدیریت عبارتست از كلیه اقداماتی كه میزان نفوذ و مسئولیت كاركنان در فرآیند تصمیم گیری را از طریق نمایندگی مناسب در سطوح مختلف سازمان افزایش می دهد و این تحقق دموكراسی صنعتی را تسهیل می كند.( زاهدی 1369)

• افزایش سرعت امور

تعریف تئوریك: سرعت انجام امور نتیجه فرآیندی بنام سینرژی یا هم افزایی است كه تشریك مساعی ما بین اعضای تیم و تصمیم گیری و توافق برای اجرای همگرا را موجب می گردد.

• جلوگیری از دوباره كاری

تعریف تئوریك: منظور از دوباره كاری اجرای مجدد فرآیند تصمیم گیری و اجرا می باشد كه در تیم این امر به حداقل می رسد زیرا كلیه اعضای تیم از مهارتها ، دانشها و اشتراك تسهیلات و تجهیزات و منابع تصمیم گیری در تیم بطور یكسان بهره می برند واین امر موجب كاهش دوباره كاری می شود (تیم سازی ، نویسنده دوید ای. وتن ، مترجم دكتر بدرالدین اورعی یزدانی ،ناشر موسسه تحقیقات وزارت نیرو، چاپ 1382).

4- ایجاد زمینه همكاری بین كاركنان

تعریف تئوریك: ارتباط و معاشرت سرشت  پیوند اعضای تیم است كه این امر موجب ایجاد اعتماد متقابل ، حذف تیرگیهای احتمالی ، همدلی و اندیشیدن تمام اعضای تیم به یك هدف و نتیجه می شود( 17 اصل كار تیمی ، نویسنده جان ماكسول ، مترجم عزیز كیاوند ، ناشر مدیریت فردا ، چاپ هفتم).

5- افزایش تعهد گرایی

تعریف تئوریك:. تعهد موجب وقف شدن كلیه اعضای تیم در راستای هدف یا اهداف مشترك تعیین شده در تیم است. تعهد در واقع محركی است كه ما را به سمت اهدافمان سوق می دهد.( بنیادهای كار تیمی ، مولف دكتر ایرج سلطانی ، انتشارات اركان ، سال 1384 چاپ اول)

6- كاهش تعارضات

تعریف تئوریك: تعارض وضعیتی اجتماعی است كه در آن دو یا چند نفر در باره موضوع های مربوط به سازمان یا باهم توافق ندارند یا نسبت به یكدیگر قدری خصومت احساسی نشان می دهند( شم هورن 1994 ، ماخذ اینترنت).

تعارض فراگردی است كه درآن تلاش عمومی شخص الف برای خنثی سازی تلاشهای شخص ب از طریق مانع تراشی به عجز و ناكامی شخص ب در دستیابی به هدف ها یا افرایش منابعش منجر می شود( رفتار سازمانی ، استیفن . پی . رابینز ، مترجمان دكتر پارسائیان و دكتر اعرابی ، دفتر پژوهشهای فرهنگی ، چاپ پنجم 1383)

7- تاثیر بر تصمیم گیری های استراتژیك

تعریف تئوریك: هنر و علم تدوین ، اجرا و ارزیابی تصمیمات وظیفه ای چند گانه كه سازمان را قادر می سازد به هدف های بلند مدت خود دست یابد( مدیریت استراتژیك ، فرد آر . دیوید ، مترجمان دكتر پارسائیان و دكتر اعرابی ، دفتر پژوهشهای فرهنگی ، چاپ سوم 1381)

8- افزایش بهره وری

تعریف تئوریك: بهره و ری عبارتست از نسبت كل ارزش محصول تولید شده به مجموع ارزش كل نهاده های مصرفی است. این شاخص تاثیر مشترك و همزمان همه نهاده ها و منابع ( از قبیل نیروی انسانی ، مواد و قطعات ، ماشین آلات و نظایر آن در ارتباط با ارزش محصول بدست آمده را اندازه گیری می كند( سومانث 1987 ، مركز بهره ور آمریكا، ماخذ اینترنت)

9- افزایش اثر بخشی فعالیتهای سازمان

تعریف تئوریك: میزانی كه سازمان اهداف خود را محقق می سازد این رویكرد در ادبیات مدیریت تحت عنوان اثر بخشی معرفی شده است . در واقع اثر بخشی عبارتست از درجه یا میزانی كه سازمان به هدفهای مورد نظر خود دست می یابد.

ب) متغیرهای تعدیل كننده

1- جنسیت

2-تحصیلات

3- منطقه جغرافیائی

4- شركت مورد بررسی

ج) متغیر وابسته:

در این پژوهش متغیر وابسته اثر بخشی می باشد.

تعریف تئوریک و عملیاتی واژه ها

گروه کاری:

“گروه”در فارسی به معنی دسته ای از مردم, جماعت, طایفه و قبیله آمده است(معین3280؛1363)

همانطور که ملاحظه می شود گروه و تیم یک مفهوم ندارد. گروه در سازمان شامل دو نفر یا بیشتر می باشد که فعالیتها را جهت نشر اطلاعات در بین اعضاء و کمک به یکدیگر در جهت تصمیم گیری و انجام مسئولیت هستند.

در گروه هولدینگ رایزکو ؛گروهها دسته هایی از مدیران؛روسا؛کارشناسان و تکنسینها هستند که برای بحث و تصمیم گیری در موارد تخصصی  با اهداف حل مشکل و یا تعریف پروژه و یا تدوین پروسه های کاری بطور دایمی یا بلند مدت تشکیل می گردند

تیم کاری:

“تیم”در فرهنگ فارسی به معنی تعهد و غمخواری و همچنین به دسته ای از افراد که در یک زمینه ای فعالیت می کنند اطلاق می شود(معین 1181و1363)

تیم کاری در گروه رایزکو به دسته ای از مدیران ؛روسا و کارشناسان اطلاق می شود که با هدفی خاص و اکثرا کوتاه مدت برای مساله ای تصمیم گیری کنند.

اثر بخشی:

کارایی را “انجام درستِ کار” و اثربخشی را “انجام کار درست” تعریف می‌کنند. طبق شکل زیر، کارایی نشان دهنده نسبت تبدیل ورودی‌ها به خروجی‌ها بوده و اثر بخشی، نسبت ارتباط خروجی‌ها با اهداف می‌باشد.
بهره‌وری، حاصل جمع برداری کارایی و اثربخشی است که نشان می‌دهد یک سازمان به چه صورت منابع خود را در راستای دستیابی به اهداف به کار می‌گیرد.

منظور از اثر بخشی در این پروژه میزان دستیابی به اهداف تعیین شده برای هر تیم در جامعه آماری مورد تحقیق است.

 بهره وری:

شروع استفاده از کلمه بهره وری در فرهنگ اقتصادی مربوط به دو قرن قبل است. در بسیاری از نقاط جهان، به ویژه در کشورهای صنعتی بهره وری به عنوان یک طرز فکر و فرهنگ تلقی می شود، تفکر پیشبرد و بهبود آنچه که وجود دارد.

بهره وری مفهومی است که برای نشان دادن نسبت برون داد بر درون داد یک فرد، واحد و سازمان بکار گرفته می شود.    

داده/ ستانده = بهره وری  

به منظور کنترل تورم، رشد اقتصادی ، صرفه جوئی در استفاده از منابع کمیاب، افزایش قدرت رقابت بیش از پیش به بهره وری اهمیت داده میشود.

پس از گذشت 78 سال از قدمت صنعت بیمه در كشورمان ، هنوز هم بیمه به جایگاه اصلی خود در اقتصاد نرسیده و در اكثر موارد در سطح بیمه های اجباری باقی مانده است كه این موضوع را به وضوح می توان حتی در بین اقشار تحصیلكرده و ثروتمند جامعه نیز مشاهده نمود.

گذشته از بیمه های مربوط به افراد ، بیمه های مربوط به صنایع اصلی نیز بطور كامل در بازار كشورمان تعریف و شناسایی نشده و چه بسا ریسك های بزرگ و فراوانی كه با توجه به استفاده از روشهای بسیار قدیمی و سنتی و عدم اطلاعات كافی و درست ، زمینه بیمه نمودن آنها در فعالیتهای اقتصادی فراهم نگردیده است و اگر هم فراهم شده ، با استانداردهای بسیار قدیمی می باشد كه برای شركت های بیمه ریسك بالایی داشته و متعاقبا باعث ضرر و زیان های فراوانی برای این شركت ها میگردد.

در این تحقیق كوشیده شده است تا با استفاده از روش RBI زمینه شناسایی دقیق و درست ریسك قابل بیمه شدن در صنایع نفت و گاز و پتروشیمی بمنظور تعیین دقیق تر حق بیمه فراهم گردد.

1-1. بیان مسأله 

با انجام بازرسی در صنعت می توان نقاط شرایطی را که می تواند منجر به وقوع حوادث جبران ناپذیری به لحاظ آسیب به افراد، تجهیزات و محیط زیست وارد نماید، از قبل مشخص نمود. همچنین با انجام بازرسی فنی می توان مکانیزم های تخریب را شناسایی،پایش و اندزه گیری کرده و زمان تبدیل نقص(خرابی) به نقطه بحرانی را مشخص نمود.

بدون شک امروزه توجه روز افزونی نسبت به مقوله ریسک و روش های مبتنی بر ریسک جهت تدوین استراتژی های بازرسی، نگهداری و مدیریت در صنایع فرایندی نفت ،گاز،پتروشیمی و صنایع نیروگاهی سراسر جهان از جمله ایران بوجود آمده است. تکنولوژی بازرسی بر مبنای ریسک[1] به صاحبان صنعت این توانایی را می دهد تا محدوده ای از فاکتور های کلیدی، نظیر در نظر گرفتن سطح قابلیت اعتماد به تجهیزات، و همچنین ایمنی، بهداشت و محیط زیست[2] و مسائل مالی را در فرایند های تصمیم گیری خود در نظر داشته باشند. استفاده از بازرسی بر مبنای ریسک، ابزاری را جهت بهبود مستمر برنامه های بازرسی از تجهیزات فراهم نموده و کاهش سیستماتیک آنها را به دنبال خواهد داشت. همچنین می توان از نتایج بازرسی بر مبنای ریسک به عنوان ابزاری جهت برنامه ریزی سالیانه سازمان ها استفاده نمود. به گونه ای که با استفاده از آن می توان منابع و بودجه لازم برای عملکرد تجهیزات در سطوح قابل قبولی از ریسک و کارایی را مشخص نمود.

بازرسی بر مبنای ریسک ابزاری مدیریتی جهت تشخیص و اولویت بندی ریسک های مربوط به سیستم های تحت فشار و ارائه برنامه بازرسی بر اساس ریسک های محاسبه شده می باشد. در واقع استفاده از آنالیز ریسک جهت مدیریت برنامه های بازرسی تجهیزات صنعتی می باشد.

بطور خلاصه، در تکنیک RBI ابتدا میزان احتمال و پیامد ازکارافتادگی تجهیزات تحت فشار محاسبه شده و از حاصل ضرب این دو فاکتور (یعنی احتمال و پیامد) میزان ریسک بدست می آید. سپس بر اساس اندازه ریسک بدست آمده، تجهیزات اولویت بندی شده و برنامه بازرسی برای آنها تعریف میگردد. در این تکنیک، بر خلاف برنامه های سنتی بازرسی که یا بر اساس نظر کارخانه سازنده یا استاندارد انجام می پذیرد(Fixed Interval) و یا بر حسب شرایطی که تجهیز پشت سر گذاشته(Condition Base) اما با در نظر گرفتن احتمال خرابی که در کل نگاهی به عقب وتاریخچه آن تجهیز در گذشته دارد(Reactive)، فاصله زمانی ثابتی برای بازرسی تجهیزات تعریف نمیگردد، بلکه هر دستگاه بازه زمانی و برنامه جداگانه ای جهت بازرسی دارد.

 بکار گیری اصول کلی آنالیز ریسک بمنظور اولویت بندی و مدیریت برنامه های بازرسی، که امروزه تحت عنوان RBI از آن یاد می شود، یکی از جدید ترین کاربرد های اصول ریسک می باشد که احتمال و شدت پیامد وقوع ازکارفتادگی تجهیزات مربوطه را با نگاهی پیشگیرانه[3] مورد برسی قرار می دهد.

در این روش بر خلاف روشهای سنتی بازرسی، فاصله زمانی ثابتی تعریف نمی گردد بلكه برای هر دستگاه، فاصله زمانی و روش بازرسی مشخصی تعیین می شود. با استفاده از بازرسی بر مبنای ریسك، ضمن اجتناب از بازرسی های مكرر، می توان امكانات و توانمندیهای بازرسی را بر روی دستگاههایی با ریسك بالاتر متمركز نمود.

 بطور خلاصه مزایای استفاده از روش RBI عبارت است از : افزایش ایمنی و قابلیت اعتماد تجهیزات ، کاهش توقف های غیر برنامه ریزی شده واحد، کاهش هزینه های بازرسی فنی و خطر ازکار افتادگی، برنامه ریزی دقیق بازرسی فنی و تعمیرات ،افزایش فاصله بازرسی های فنی و تعمیرات دوره ای و همچنین افزایش خاصیت کار گروهی و بکارگیری دیدگاههای متفاوت می باشد.

کاربرد بازرسی بر مبنای ریسک در بازرسی تجهیزات پالایشگاهی و پتروشیمی از اواخر دهه 1980 توسط چندین شرکت آغاز گردید و برای اولین بار در سال 1393 به صورت مکتوب انتشار یافت. سنگ بنای یک پروژه مشترک صنعتی با حمایت 21 شرکت پالایشی و پتروشیمی در سال 1993 و به سرپرستی انستیتوی نفت آمریکا[4] به منظور تدوین دستورالعمل های بازرسی بر مبنای ریسک جهت کاربرد در صنایع نفتی بنا نهاده شد.

1-2. پیشینه تحقیق

سید جواد هاشمی و همکاران(2009) با مطاله خود از طریق نحوه استقرار بازرسی بر مبنای ریسک در واحد تقطیر اتمسفری پالایشگاه آبادان به یک سیستم منسجم مدیریت یکپارچگی تجهیزات با استفاده از نرم افزار دست یافتند. خروجی این مطاله دستیابی به یک سیستم مدیریت یکپارچه تجهیزات بر اساس استراتژی بازرسی بر مبنای ریسک و مزایای حاصل از آن از نظر صرفه جویی های اقتصادی، مسائل ایمنی و متمرکز شدن برنامه های بازرسی بوده است. [1]

آقای جیان شوایی و همکاران (سال 2011) با مطالعه RBI  مخازن بزرگ نگهداری نفت خام دریافتند که نتایج غالب متد دوره ای بازرسی داخلی در پایین تر از سطح بازرسی و یا بالاتر از سطح بازرسی می باشند. بنابراین، چگونگی تعیین منطقی (قابل قبول) فاصله بازرسی داخلی، در جهت متعادل سازی نیازهای بهره برداری ایمن و هزینه بازرسی جهت مخازن نفت خام بسیار قابل توجه بوده است در این مطالعه، تکنولوژی بازرسی بر مبنای ریسک(RBI) جهت ارزیابی کمی ریسک مخازن نفت خام و انبار نفت درچین مورد استفاده قرار گرفت. مقایسه ریسک بین دیواره مخزن و پایین آن نشان می دهد که ریسک مخزن وابسته به پایین آن می باشد. در این مطالعه دستورالعمل پیش بینی فاصله بازرسی داخلی[5] برای مخازن نفت خام نیز موجود بوده است. بازه بازرسی داخلی پیش بینی شده توسط متد RBI به تدریج با افزایش سطح قابل قبول ریسک گسترش یافته است و نهایتا این روش برای تعیین ریسک قابل قبول مخازن نفت خام پیشنهاد گردید که عدد3.45 ×10-4 به عنوان ریسک قابل قبول مخزن نفت تعیین گردید. عدد 0.8 به عنوان فاکتور ایمنی برای تعیین نهایی بازه بازرسی داخلی برای 18 مخزن نفت خام پیشنهاد گردید.

فاصله بازرسی داخلی در کشور چین در بازه های زمانی 5 تا 7 ساله یک الزام می باشد، که خیلی محافظه کارانه و پایین تر از زمان سرویس پیش بینی شده مخزن می باشد..فاصله بازرسی داخلی محاسبه شده توسط روش Gumbel کوتاهتر از روش محاسبه شده با RBI برای تانک ها با فاصله بازرسی داخلی کمتر است، این مقاله توصیه می کند متد بازرسی بر مبنای ریسک برای پیش بینی کردن فاصله بازرسی داخلی جهت مخازن نفت خام استفاده گردد. [2]

تینگ جون یانگ (2010) با مطالعه بازرسی بر مبنای ریسک بر روی تجهیزات واحد پلی اتیلن سبک به این نتیجه رسیدندکه حدود 8% از تجهیزات و لاین های تحت فشار، 90% ریسک تجهیزات تحت فشار پلی اتیلن را در برمیگیرند، در این مطالعه بستر ایجاد استراتژی بازرسی پس از شناسایی تجهیزات با ریسک بالا فراهم گردید. روش بکار گرفته شده در این مطالعه بصورت RBI کیفی بوده و از ماتریس 5*5 بکاررفته است. [3]

اقای ونگ تسان هوانگ (2007) مطالعه ای بر روی سیستم راهنمای بازرسی خطوط لوله بر مبنای ریسک اتجام داده است. در این تحقیق، یک سیستم بازرسی بر مبنای ریسک و یک مدل راهنما برای بازرسی از خطوط لوله برسی شده است. روش مطالعه از دو بخش تشکیل شده که عبارتند از: ساختن یک مدل بازرسی بر مبنای ریسک برای خطوط لوله و ایجاد یک مدل راهنما برای بازرسی بر مبنای ریسک خطوط لوله.

برای بررسی بازرسی بر مبنای ریسک و سیستم آنالیز استراتژیک بازدید هایی از واحد نیز صورت گرفته است. یک مدل نبتنی بر دانش مطابق با استاندارد های بین المللی و مقررات دولتی ایجاد شده و یک فرایند یکپارچه منطقی برای کاهش اختلافات تناقضات در مدل مذکور بکار رفته است. این مدل بهمنظور آنالیز فاکتور های خرابی، مدل های تخریب و موقعیت های مستعدتخریب خطوط لوله در واحد های

 

 پتروشیمی طراحی شده است.

هدف از این مطالعه تهیه ابزارهایی برای برنامه ریزی بهینه بازرسی های خطوط لوله برای افراد مرتبط در امر بازرسی بوده است. و همچنین، برای ایجاد پیش بینی موثر از ریسک های بالقوه خطوط لوله و بمنظور ایجاد سطح بالاتری از ایمنی در بهره برداری واحد که صنایع پتروشیمی می توانند انتظار دستیابی به آن را داشته باشند. یک ارزیابی ریسک روی سیستم لوله کشی یک مجتمع پتروشیمی انجام شده است. نتایج نشان می دهد که بیشترین ریسک ها و خطرات از تعداد کمی از خطوط لوله نشات گرفته است. [4]

چی هویی چاین (2008) مطالعه خود را تحت عنوان بازرسی بر مبنای ریسک شیر های ایمنی فشارشکن[6] انجام داده است. هدف از شیر ایمنی فشار شکن، بقا و حفظ ایمنی سیستم های تحت فشار می باشد. اگر یک شیر ایمنی فشار شکن نتواند درست عمل کند، در صورت عدم وجود وسایل حفاظتی دیگر ممکن است منجربه یک رویداد فاجعه بار گردد با بکار بردن اطلاعات رسیده از تست های انجام شده و آنالیز های آماری از وضعیت فرسودگی شیر های ایمنی فشار شکن در فرایند بخش روغنکاری، یک سیستم بازرسی بر مبنای ریسک در این مطالعه ایجاد شده است.

در مرحله نخست، مشخصات شیر ایمنی فشار شکن از نقطه نظر مهندسین بازرسی و تعمیرات مورد بحث قرار گرفته و نتایج تست هایی که نشان دهنده خرابی بارز شیر ایمنی فشار شکن می باشد از اطلاعات مورد استفاده در آنالیز های آماری بعدی جدا خواهد شد. سپس ارتباط بین شرایط فرسودگی و پارامتر های متناسب شیر ایمنی فشار شکن که توسط تکنیک آماری-آنالیز انحراف(ANOVA) مورد آنالیز قرار گرفته. در پایان، یک استراتژی بازرسی بر مبنای ریسک نیمه کمی پیشنهاد شده است. همچنین یک دوره بازرسی تخمینی برای هر شیر ایمنی فشار شکن پیشنهاد شده است.

خروجی این مطالعه نشان میدهد که بیشترین ریسک ها از تعداد کمی از شیر های ایمنی فشار شکن نشات گرفته، به همین دلیل دوره های بازرسی انها کوتاهتر از 2 سال مطابق با استاندارد های مربوطه و مقررات وضع شده خواهد بود. [5]

1-3. ضرورت انجام تحقیق:

 تاکنون تحقیقات اندکی در کشور پیرامون ارزیابی و مدیریت بر مبنای ریسک انجام گرفته و نتایج این تحقیقات به صورت سیستماتیک اجرایی نگردیده است. همچنین با توجه به جستجوهای انجام شده تا کنون تحقیقی در ارتباط با اجرای پروژه بازرسی بر مبنای ریسک در صنایع پتروشیمی خصوصا در بخش دی اتانایزر واحد الفین مشاهده نشده و عمدتاً سیستم های ارزیابی رسیک بصورت تمام کیفی یا تماما کمی بوده که نتایج آن تفاوت زیادی با این پروژه دارد. در این تحقیق روش بکار گرفته شده بر مبنای تلفیق روش های کمی و کیفی به صورت همزمان می باشد( روش نیمه کمی). روش نیمه کمی تا حدودی از مزایای دو روش کمی و کیفی بهره مند است یعنی تقریباً از سرعت روش کیفی و دقت روش کمی استفاده می کند. با اشاره به موارد فوق تحقیق حاضر از نوآوری موضوعی و مکانی برخوردار است.

1-4. هدف مطالعه

1-4-1. هدف آرمانی

تدوین و ارائه برنامه مدیریت بازرسی با استفاده از مدل بازرسی بر مبنای ریسک در صنعت پتروشیمی

1-4-2. اهداف ویژه

1. شناسایی تجهیزات مورد نظر و جمع آوری داده های مرتبط برای ارزیابی ریسک.
2. محاسبه میزان احتمال و پیامد ازکارافتادگی تجهیزات تحت فشار موردنظر.
3. محاسبه میزان ریسک نهایی به تفکیک تجهیزات موجود بر اساس ماتریس ریسک.
4. الویت بندی بازرسی از تجهیزات و برنامه ریزی جهت بازرسی های دوره ای بر اساس نتایج حاصل از ارزیابی ریسک و تعیین متدهای موثر بازرسی از تجهیزات.
5. بکارگیری مدیریت ریسک و استفاده از سیستم های کاهش ریسک بر اساس استاندارد API 580 در صورت لزوم.

1-5. هدف کاربردی

ارائه دستورالعمل موثر و قابل اجرا برای استقرار سیستم مدیریت و بازرسی بر مبنای ریسک

1-6. سؤالات تحقیق

1. تجهیزات فرایندی ثابت در واحد مورد مطالعه جهت انجام RBI کدامند؟
2. میزان احتمال از کارافتادگی تجهیزات مورد مطالعه چقدر است؟
3. میزان پیامد از کارافتادگی تجهیزات مورد مطالعه چقدر است ؟
4. اولویت بندی و برنامه ریزی جهت بازرسی های دوره ای و تعیین متد های بازرسی از تجهیزات چگونه است؟
5. چه راهکار هایی جهت بازرسی و کاهش ریسک بر اساس بازرسی بر مبنای ریسک می توان ارائه داد؟

1-7.  فرضیه‏

1. میزان احتمال از کار افتادگی تجهیزات مورد مطالعه بالا می باشد
2. میزان پیامد از کار افتادگی تجهیزات مورد مطالعه بالا می باشد
3. روش RBI ازکارایی قابل قبولی جهت بازرسی بر مبنای ریسک برخوردار است.
4. از بین تجهیزات مورد مطالعه برج و درام ها از اولویت بالاتری نسبت به بقیه برخوردار هستند.
5. دانش خوردگی مهمترین ابزار جهت شناسایی مکانیزم های از کار افتادگی در فرایند بازرسی بر مبنای ریسک است.
6. مدیریت بازرسی بر مبنای ریسک تجهیزات در صنعت مورد مطالعه وجود ندارد.

1-8.  تعاریف و مفاهیم

 بازرسی

فرایندی است که با استفاده از آن می توان مکانیزم های نقص(خرابی) را شناسایی،پایش و انداره گیری نمود. استفاده صحیح از بازرسی ها، توانایی کاربر را در پیش بینی مکانیزم های تخریب و نرخ آنها بهبود می بخشد. سپس می توان اعمال تخفیف دهنده (تعمیر، تعویض، تغییرات و غیره) را برنامه ریزی کرده و آنها را قبل از تاریخ پیش بینی شده ازکارافتادگی، انجام داد. کاهش عدم قطعیت و افزایش قابلیت پیش بینی از طریق بازرسی، مستقیما باعث کاهش احتمال از کار افتادگی و در نتیجه کاهش ریسک خواهد شد.

ریسک

ترکیب احتمالی وقوع بعضی از حوادث در طی یک بازه زمانی مورد نظر و پیامد های (معمولا منفی) مربوط به حادثه می باشد. به عبارت ریاضی، ریسک را می توان از معادله زیر محاسبه نمود:   

        ریسک = پیامد x احتمال

 مدیریت ریسک

فرایند مدیریت ریسک پس از طبقه بندی تجهیزات و با توجه به حد آستانه ریسک انجام می شود. ممکن است برای ریسک هایی که قابل پذیرش تشخیص داده می شوند، هیچ فعالیت تخفیف دهنده ریسک و یا هر عمل اضافه دیگری لازم نباشد. برای ریسک هایی که غیر قابل پذیرش تشخیص داده می شوند  و در نتیجه به اعمال تخفیف دهنده ریسک احتیاج دارند.

بازرسی بر مبنای ریسک[7]

 ابزاری مدیریتی جهت تشخیص و اولویت بندی ریسک های مربوط به سیستم های تحت فشار و ارائه برنامه بازرسی بر اساس ریسک های محاسبه شده می باشد. در واقع استفاده از انالیز ریسک جهت مدیریت برنامه های بازرسی تجهیزات صنعتی می باشد.

احتمال وقوع از کار افتادگی[8]

 احتمال وقوع خرابی در بازرسی بر مبنای ریسك که در این تحقیق به روش کیفی ارزیابی شده عبارت است ازتخمین احتمال یك یا چند مكانیزم تخریب است كه نتیجه آن اتلاف محتویات[9]  می باشد. در این ارزیابی تمامی مكانیزمهای تخریب كه دستگاه نسبت به آنها حساس می باشد مورد توجه قرار می گیرند.

بطور كلی احتمال وقوع خرابی با در نظر گرفتن دو فاكتور ذیل تعیین می گردد:

1- مكانیزمهای تخریب و نرخ آنها كه نتیجه محیط كاری (داخلی و خارجی) دستگاه است.

2- مؤثر بودن برنامه بازرسی[10]  برای تعیین و پایش مكانیزمهای تخریب (با هدف تعویض یا تعمیر قبل از آسیب).

پیامد وقوع ازکار افتادگی[11]

پیامد وقوع ازکارافتادگی، پیش بینی نتیجه یك تخریب در دستگاههای مورد ارزیابی می باشد. ارزیابی این فاكتور بصورت كمی انجام گردیده که سه فاکتور اصلی ایمنی[12]، آلودگی[13] و تولید[14] در محاسبه آن تاثیر گذار می باشند.

تست مخرب

تست غیر مخرب 

قابلیت کارکرد

خرابی

عمر باقی مانده

درجه بندی ریسک

بازرسی چشمی : با استفاده از تجهیزات نوری کمکی (ذره بین، بورسکوپ و فایبرسکوپ) و یا بدون استفاده ار آنها، با هدف تشخیص ترک ها و عیوب سطحی انجام می گیرد.

مکانیزم های تخریب[16]: عبارتند از فعالیت های مکانیکی با خوردگی که باعث ایجاد تخریب می شوند.     شامل :خوردگی یکنواخت[17]، خوردگی حفره ای، سایش، ترک خوردگی، خوردگی تنشی، خوردگی زیر عایق، خوردگی زیر رسوب، خوردگی شیاری می باشد.