:
درود بی پایان بر امین خداوند، پیشوای انبیاء، محمد مصطفی و خاندان بزرگوار ایشان. خورشید تابنده اسلام چهارده قرن پیش از سرزمین حجاز تابیدن گرفت و در زمان کوتاهی در بخش بزرگی از دنیای متمدن آن روز، استقرار یافت و اکنون قسمت قابل توجهی از جمعیت جهان یعنی یک چهارم جمعیت سر به اطاعت او دارند.
از آن روزگار تا به امروز عالمان و اندیشمندان، با سعی و تلاش فراوان به نگارش کتابهایی در مورد این آیین آسمانی و سیره و رفتار رسول خدا پرداخته و هر یک به فراخور هشیاری و توانایی علمی خود از این دریای بیکران بهرهای بردهاند.
ضرورت مطالعه و شناخت سنت رسول خدا6 و شخصیت الهی ایشان به عنوان الگوی عملی دینداری که ابعاد مختلف اسلام در لحظه لحظه حیات ایشان تجسم یافت، بیش از پیش مورد توجه قرار میگیرد.
از جمله این ابعاد، رفتارها و عملکردهای سیاسی- اجتماعی- فرهنگی و اقتصادی پیامبر میباشد که در طول 23 سال به تحول جامعه جاعلی به یک حکومت اسلامی منجر گردیده و در واقع اجرای قوانین اسلام را در سطح اجتماع محقق ساخته است.
اگر بعد از این همه مدت به بررسی ابعاد مختلف (سیاسی- اجتماعی- فرهنگی و اقتصادی) شخصیت رسول خدا6 میپردازیم. در جستجوی روشهای یک سیاستمدار (هر چند موفق و منحصر به فرد) در لابلای صفحات تاریخ نیستیم؛ بلکه معتقدیم مجموع این رفتارها و ابعاد گوناگون در تداوم جریان هدایت انسانها از طریق رب العالمین و در متن آموزشهای الهی به مرحله ظهور رسیده است و ما باید برای مشکلات امروز خود به مطالعه برنامههای مدیریتی پیامبر خصوصاً در عرصههای فرهنگی پرداخته و راهکارهای مناسب را ارائه داده و به آن تمسّک جوییم.
خداوند در آیه 21 سوره احزاب میفرماید:
(لَقَدْ كانَ لَكُمْ فی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كانَ یَرْجُوا اللَّهَ وَ الْیَوْمَ الْآخِرَ وَ ذَكَرَ اللَّهَ كَثیرا).
«مسلماً برای شما در زندگی رسول خدا سرمشق نیکویی بود، برای آنها که امید به رحمت خدا و روز رستاخیز دارند و خدا را بسیار یاد میکنند.»
طبق این آیه، رسول اکرم برای تمامی مسلمانان به مثابه منبع، معدن و مرکزی است که همه وظایف، رفتار و اعمال از آن قابل برداشت و کشف است.
معرفی پیامبر به عنوان اسوه حسنه در واقع بیانگر بزرگترین تفاوت میان مکتب انبیاء و غیر آن است؛ زیرا مکتب انبیاء از خصوصیت عملی بودن و به عینیت توجه داشتن، برخوردار است. نگارنده این نوشتار هرگز مدعی نیست که شخصیت و برنامههای رسول خدا به طور کامل و دقیق بررسی و ارائه شده است بلکه سعی داشته است تا آن بخش از رفتارها و برنامههای مدیریتی در زمینههای (سیاسی- اجتماعی- فرهنگی و اقتصادی) که در تحقق تشکیل و اداره جامعه اسلامی و حفظ و تداوم آن نقش داشته است را تا حدی بررسی و معرفی و ارائه نماید. امید است که با کمک پروردگار این امر مهم به خوبی پایان یابد و قدمی مثبت را در مدیریت بهتر فرهنگی در سطح جامعه را بردارد.
فصل اول: کلیات و مفهوم شناسی
1-1- کلیات
1-1-1- بیان مسئله
فرهنگ به عنوان سیستم و نظامی متشکل از اجزاء (مانند: عقاید، آداب و رسوم اجتماعی، مواریث ملی، خصلت های بومی، قومی و مذهبی) است که در طول تاریخ از شیوه زندگی مردم پدید میآید و مدیریت نیز به رهبری و هدایت جامعه، سازمان، گروه و یا مجموعهای به سمت هدف مطلوب (رشد و کمال) با به کارگیری عوامل و نیروهای مادی و معنوی است.
با این بیان مدیریت فرهنگی نیز به عنوان شیوه و روش اداره کردن فرهنگ اجتماعی از جمله مهمترین مقولههای بشری در طول تاریخ بوده است.
آنچه پرداختن به این مقوله را لازم و ضروری مینماید حضور اسلام در عرصههای مختلف مدیریت جهانی و همچنین لزوم معرفی والاترین نمونه مدیریتی طول تاریخ یعنی پیامبر اسلام است.
بر این اساس تحقیق مورد نظر با استفاده از روش تحلیلی- توصیفی و علومی همچون علوم قرآن، تفسیر، حدیث، تاریخ اسلام، مدیریت و … به صورت کتابخانهای و روش گردآوری فیش برداری شده به سرانجام خواهد رسید تا بتوان شیوه مدیریت فرهنگی پیامبر اسلام را معرفی نمود.
با این حال سؤال مهمی که در این قسمت پیش میآید این است که آیا میتوان با بررسی عملکرد پیامبر اکرم در نحوه اداره جامعه آن روز، به یک برنامه منسجم فرهنگی برای اجرای آن در سطح جوامع امروزی دست پیدا کرد؟
2-2-1- علت انتخاب موضوع
با توجه به اینکه پیامبر اکرم آخرین نماینده خداوند برای دستیابی به سعادت و رستگاری بشر است. حال بهرهمندی از این شخصیت منحصر به فرد و دریای بیکران معرفت در گرو شناخت صحیح آن است. اگرچه از مهمترین مقولههای انسانی بحث از فرهنگ و مدیریت آن در عرصههای اجتماعی است اما تاکنون الگویی جامع و بدون نقص از اصول و شاخصههای آن ارائه نشده است از طرفی پیامبر اسلام به عنوان نمونه والای الگوی بشری در تمامی سطوح فردی و اجتماعی بهترین شخصیت به منظور دستیابی به الگویی جامع از شاخصههای مدیرت فرهنگی است. علاوه بر آن با توجه به این که امروزه بیشتر مشکلات بشر از ضعف فرهنگی نشأت میگیرد و همچنین کمیاب بودن منابع معتبر در این رابطه، بهتر است از این منظر به مدیریت پیامبر توجه بیشتری شود. البته در میان کتب مختلفی که در مورد سیره نبوی نگاشته شده مطالب خوبی یافت میشود که میتوان آنها را در یک مجموعه با عنوان مدیریت فرهنگی جمعآوری کرد.
در این پایان نامه نگارنده سعی بر آن داشته تا آن جایی که میشود به شاخصههای مربوط به مدیریت فرهنگی پیامبر توجه کرده و برخی از آنها را در این پژوهش بیان نماید، به این امید که گامی در جهت رفع گوشهای از مشکلات فرهنگی جامعه اسلامی بردارد.
3-1-1- ضرورت و اهمیت موضوع
بدون تردید اسلام زیباترین و بهترین هدیهای است که خداوند متعال توسط پیامبر اکرم به بشریت ارزانی داشته است. رسول گرامی اسلام قطعاً میتواند به عنوان آخرین فرستاده مطرح شود و تمام کمالاتی را که یک انسان میتواند به آن دست پیدا کند را دارا باشد به همین جهت است که خداوند از آخرین فرستاده خود به عنوان الگو و اسوه حسنه یاد میکند. طبیعی است که الگو بودن پیامبر6 قطعاً ارزشمند خواهد بود و جوامع انسانی در طول تاریخ توان الگو پذیری را خواهند داشت. بدیهی است در چنین شرایطی تمامی ابعاد زندگی فردی و اجتماعی پیامبر برای انسانهای مسلمان و غیر مسلمان الگو بوده و بشریت نیز در تمام آن زمینهها الگوپذیر است. کاملاً واضح است که نمیتوان میان جنبههای فردی و اجتماعی الگو بودن پیامبر اکرم تفاوت قائل شد از این رو برای یک مسلمان به همان اندازه که رفتارهای فردی الگو است، رفتارها و برنامههای اجتماعی و گروهی وی نیز الگو خواهد بود. حضور پیامبر در اجتماع به شکلهای گوناگون تحقق مییابد؛ چرا که پیامبر یک فرمانده بسیار لایق و رئیس یک حکومت است. از طرفی با توجه به نیاز بشر به معرفی یک الگوی والا در عرصههای مختلف بشری لازم و ضروری است که با بیان شاخصهها و همچنین ابزار مدیریتی ایشان فصلی نو در مدیریت زندگی انسانی گشوده شود.
***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود است***
متن کامل را می توانید دانلود نمائید
چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)
ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه
با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند
موجود است
